Chào Công ty Luật Nhật Thư, tôi là Đỗ Hải N, hiện đang cư trú tại Hải Phòng. Tôi đã làm việc tại công ty từ tháng 11/2023, hợp đồng lao động của tôi với Công ty là 02 năm. Vừa rồi tôi có nghe được từ bên Bộ phận nhân sự là Công ty sắp tới sẽ cắt giảm bộ phận của tôi (có 2 người) và dự định sẽ cho nghỉ việc. Thông báo này chưa chính thức, nhưng trong trường hợp Công ty cho tôi nghỉ việc thật thì tôi có thể kiện công ty không? Nếu tranh chấp lao xảy ra thì tôi có thể làm gì để giải quyết tranh chấp lao động và bảo vệ quyền lợi của mình hoặc tôi có thể yêu cầu bồi thường không? Mong Luật sư hỗ trợ.
Chào Hải N, Luật Nhật Thư đã nhận được câu hỏi của bạn phản hồi như sau: Các tranh chấp lao động giữa người sử dụng lao động với cá nhân hay tập thể người lao động xảy ra thường xuyên tại nơi làm việc. Các tranh chấp này chủ yếu liên quan đến lợi ích hợp pháp của người lao động như tiền lương, điều kiện lao động… Trong đó, các tranh chấp liên quan đến việc chấm dứt quan hệ lao động và các quyền, nghĩa vụ của mỗi bên là phổ biến hơn cả. Liên quan đến câu hỏi của bạn,Luật Nhật Thư sẽ giúp bạn có một cái nhìn tổng quát và đầy đủ nhất về việc giải quyết tranh chấp này tại bài viết dưới đây. Trường hợp gặp bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến lao động, vui lòng liên hệ Luật Nhật Thư Hotline 083.2894.555 (Zalo/Line/Viber/Messenger) hoặc Email: Luatnhatthu@gmail.com
Mục Lục
Giải quyết tranh chấp lao động là gì?
Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.
Theo đó, tranh chấp lao động được chia thành 02 (hai) loại:
- Tranh chấp lao động cá nhân: gồm tranh chấp giữa người lao động với người sử dụng lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại
- Tranh chấp lao động tập thể.
Dù không được đề cập trong các văn bản luật nhưng Tranh chấp lao động cá nhân có thể hiểu rằng là tranh chấp lao động giữa 01 (một) cá nhân người lao động và người sử dụng lao động. Trường hợp có 02 (hai) người cùng có tranh chấp với công ty và cùng nhau khiến nại/khởi kiện nhưng mỗi người có quyền, nghĩa vụ khác nhau trong quan hệ với công ty thì mỗi người lao động đó được hiểu là có một tranh chấp lao động cá nhân với công ty và sẽ được xử lý, giải quyết độc lập.
Các nguyên tắc khi giải quyết tranh chấp lao động
Khi tham gia giải quyết tranh chấp, các bên có liên quan phải tuân thủ các nguyên tắc như sau:
- Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.
- Coi trọng giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên tranh chấp, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật.
- Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật.
- Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp.
- Việc giải quyết tranh chấp do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý.
Các phương án giải quyết tranh chấp lao động thường gặp
Khi có tranh chấp xảy ra, các bên có thể lựa chọn phương án giải quyết bao gồm 01 (một) hoặc các phương án như sau:
Thương lượng, đàm phán giải quyết tranh chấp tranh chấp
Khi nhận thấy quyền và lợi ích của mình bị xâm phạm, người lao động nên chủ động liên hệ, trao đổi với đại diện của người sử dụng lao động, có thể là bộ phận nhân sự của công ty hoặc người quản lý trực tiếp của mình, để trình bày cũng như để người sử dụng lao động nắm được quan điểm, ý kiến của người lao động đối với vấn đề tranh chấp. Phương án này được khuyến khích áp dụng đầu tiên để có thể giải quyết tranh chấp nhanh chóng, kịp thời và không làm nghiêm trọng tình hình.
Người lao động nên tìm hiểu kĩ các quy định pháp luật về lao động hoặc có thể nhờ Luật sự lao động của Luật Nhật Thư hỗ trợ tìm hiểu, tư vấn về cách làm việc cũng như các nội dung làm việc với người sử dụng lao động trước khi đến buổi thương lượng, đàm phán với người sử dụng lao động.
Bên thứ ba đứng ra hòa giải để giải quyết tranh chấp
Khi người lao động và người sử dụng lao động không thể tự giải quyết tranh chấp, các bên có thể nhờ đến một bên thứ ba đứng ra làm trung gian hòa giải tranh chấp. Đó có thể là Hòa giải viên lao động theo quy định của pháp luật hoặc một bên thứ ba do các bên tin tưởng thống nhất lựa chọn. Tuy nhiên, với những vụ việc yêu cầu phải thông qua Hòa giải viên lao động trước khi khởi kiện, giải quyết tại Hội đồng trọng tài hay Tòa án nhân dân thì các bên vẫn sẽ phải thực hiện hòa giải thông qua Hòa giải viên lao động nếu trước đó đã nhờ một bên thứ ba không phải Hòa giải viên lao động tiến hành hòa giải.
Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật
Khi không thể thương lượng, hòa giải để giải quyết tranh chấp thì người lao động hoặc người sử dụng lao động có thể yêu cầu Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án nhân dân giải quyết. Lưu ý rằng, khi đã yêu cầu Hôi đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp thì các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết
Giải quyết tranh chấp lao động ở đâu?
Việc giải quyết tranh chấp lao động sẽ khác nhau với tranh chấp lao động cá nhân và tranh chấp lao động tập thể. Trên cơ sở câu hỏi của bạn Ninh, Luật Nhật Thư sẽ tập trung vào các nội dung liên quan đến giải quyết tranh chấp lao động cá nhân. Việc giải quyết tranh chấp này có thể được giải quyết tại các cơ quan:
Giải quyết tranh chấp bởi hòa giải viên lao động
Hòa giải viên lao động sẽ do Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm để hòa giải tranh chấp lao động, tranh chấp về hợp đồng đào tạo nghề; hỗ trợ phát triển quan hệ lao động. Thông thường, các tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, với các tranh chấp lao động về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt Hợp đồng lao động thì không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải.
Do đó, với câu hỏi của bạn N, nếu bạn bị công ty sa thải/chấm dứt hợp đồng lao động mà bạn không đồng ý thì có thể không cần qua bước hòa giải tại hòa giải viên lao động này mà yêu cầu thẳng lên Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án nhân dân để giải quyết.
Giải quyết tranh chấp bởi hội đồng trọng tài
Hội đồng trọng tài lao động do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, bổ nhiệm Chủ tịch, thư ký và các trọng tài viên lao động của Hội đồng trọng tài lao động. Các bên tranh chấp chỉ được yêu cầu Hội đồng trọng tài giải quyết tranh chấp nếu các bên đều đồng thuận.
Trong vòng 07 (bảy) ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu giải quyết tranh chấp, Hội đồng trọng tài lao động quyết định thành lập Ban trọng tài lao động để giải quyết tranh chấp, trong đó:
- Đại diện mỗi bên tranh chấp chọn 01 (một) trọng tài viên trong số danh sách trọng tài lao động.
- Các trọng tài viên lao động được các bên lựa chọn sẽ thống nhất lựa chọn 01 (một) trọng tài viên lao động khác làm Trưởng Ban trọng tài lao động.
- Trường hợp các bên tranh chấp cùng lựa chọn một trọng tài viên để giải quyết tranh chấp thì Ban trọng tài lao động chỉ gồm 01 (một) trọng tài viên lao động đã được chọn đó.
Trong vòng 30 (ba mươi) ngày kể từ ngày Ban trọng tài lao động được thành lập, Ban trọng tài lao động phải ra quyết định về việc giải quyết tranh chấp và gửi cho các bên tranh chấp. Ban trọng tài lao động sẽ quyết định theo ý kiến đa số.
Nếu Ban trọng tài lao động không được thành lâp đúng thời hạn hoặc Ban trọng tài lao động không giải quyết tranh chấp đúng thời hạn nêu trên thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh đó.
Giải quyết tranh chấp lao động tại Toà án có thẩm quyền
Nếu các bên không thể hoặc không muốn tiến hành thương lượng, hòa giải và cũng không thống nhất được về việc sẽ yêu cầu Hội đồng trọng tài giải quyết thì người lao động hoặc người sử dụng lao động có thể kiện thẳng tranh chấp ra Tòa án nhân dân theo thủ tục tố tụng dân sự.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì TAND cấp huyện là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về lao động ở cấp sơ thẩm.
Riêng các tranh chấp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp thì thẩm quyền giải quyết thuộc về TAND cấp tỉnh ở cấp sơ thẩm.
Về thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ,
Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định như sau:
- Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm
- Các đương sự có quyền tự thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn
- Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.
Theo quy định nói trên, khi xảy ra tranh chấp lao động, Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động giữa các bên được xác định như sau:
- Các bên không có thỏa thuận: Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi bị đơn có trụ sở
- Các bên có thỏa thuận: Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn
Ví dụ: Bạn N ở Lê Chân – TP. Hải Phòng và công ty ở Ngô Quyền – Hải Phòng. Hai bên xảy ra tranh chấp về việc công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn N. Lúc này, nếu không thỏa thuận được thì bạn N có quyền khởi kiện đến TAND quận Ngô Quyền để yêu cầu giải quyết. Còn nếu có thỏa thuận với công ty về việc lựa chọn TAND quận Lê Chân thì bạn Ninh có thể nộp đơn khởi kiện tại TAND quận Lê Chân.
Hồ sơ khởi kiện giải quyết tranh chấp lao động ở Toà án
Hồ sơ khởi kiện tại Tòa án báo gồm:
- Đơn khởi kiện (theo mẫu) và các tài liệu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện;
- Bản sao căn cước công dân (hoặc hộ chiếu), Xác nhận cư trú của người khởi kiện
- Các tài liệu liên quan đến quan hệ lao động như: Hợp đồng lao động, hợp đồng học nghề, quyết định xử lý kỷ luật sa thải hoặc quyết định chấm dứt hợp đồng lao động, biên bản họp xét kỷ luật người lao động,…
- Biên bản hoà giải không thành của Hội đồng hoà giải lao động cơ sở hoặc hoà giải viên lao động đối với tranh chấp lao động cá nhân (nếu có);
- Nếu người sử dụng lao động khởi kiện thì phải nộp thêm các giấy tờ tài liệu về tư cách pháp lý của doanh nghiệp như giấy phép đầu tư, giấy đăng ký kinh doanh, quyết định thành lập doanh nghiệp; Điều lệ, nội quy lao động, biên bản họp xét kỷ luật người lao động,…
- Bản kê các tài liệu nộp kèm theo đơn khởi kiện (ghi rõ số lượng bản chính, bản sao);
Lưu ý: Các tài liệu nêu trên bằng tiếng nước ngoài thì phải dịch sang tiếng Việt nam theo quy định trước khi nộp và nộp kèm theo bản gốc để đối
Trình tự giải quyết tranh chấp lao động ở Toà án
Bước 1: Hoà giải bởi Hoà giải viên lao động
Theo quy định tại Điều 188 của Bộ luật Lao động 2019 quy định cụ thể về trình tự giải quyết tranh chấp lao động cá nhân như sau:
Tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:
Bước 2: Nộp hồ sơ về Toà án có thẩm quyền
Lưu ý, cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo đúng hướng dẫn của Luật Nhật Thư để tránh việc phải bổ sung theo yêu cầu của Toà án dẫn đến kéo dài thời gian xử lý.
Trường hợp gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, vui lòng liên hệ hotline Luật Nhật Thư Hotline 083.2894.555 (Zalo/Line/Viber/Messenger) hoặc Email: Luatnhatthu@gmail.com
Bước 3: Toà án thụ lý hồ sơ
Khi đơn khởi kiện đáp ứng đủ điều kiện trên, tòa án sẽ thụ lý vụ án và tiến hành hòa giải để các bên thỏa thuận về việc giải quyết tranh chấp:
- Nếu các bên thỏa thuận được, thẩm phán sẽ lập biên bản hòa giải thành, và hết thời gian 07 ngày, nếu không có đương sự nào thay đổi ý kiến thì thẩm phán sẽ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Các bên trong tranh chấp lao động sẽ thực hiện theo biên bản hòa giải thành này.
- Trường hợp các bên không thỏa thuận được, tòa án đưa vụ án ra xét xử,
Bước 4: Toà án xét xử vụ án khởi kiện tranh chấp lao động
Công ty hứa bồi thường sau khi thoả thuận nghỉ việc nhưng sau đó không thanh toán tiền thì có kiện tranh chấp lao động được không?
Chào Công ty Luật Nhật Thư, 1 năm trước em và công ty có thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động. Thực tế là em có bầu, nhưng khi thoả thuận thì công ty bảo sẽ bồi thường có 6 tháng tiền lương và bảo ký biên bản chấm dứt hợp đồng là do tình trạng sức khoẻ của em. Tuy nhiên, tính đến nay đã 1 năm kể từ khi nghỉ việc, công ty vẫn chưa thanh toán tiền cho em theo thoả thuận. Vậy bây giờ em có thể kiện tranh chấp lao động vì lấy lý do cho em nghỉ sai được không, hay em sẽ cứ phải đi đòi tiền?
Chào bạn, Luật Nhật Thư đã nhận được câu hỏi của bạn và có phản hồi như sau:
Thứ nhất, các thông tin bạn cung cấp hiện tại chưa đầy đủ để chúng tôi đưa ra tư vấn chi tiết là có thể kiện giải quyết tranh chấp lao động hay khởi kiện yêu cầu thanh toán khoản tiền do chấm dứt hợp đồng lao động. Để đưa ra tư vấn rõ hơn, bạn cần cung cấp thêm một số thông tin liên quan đến Biên bản thoả thuận như:
- Lý do cụ thể chấm dứt hợp đồng lao động là gì, ai là người yêu cầu chấm dứt
- Biên bản thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động ký với ai, ở đâu?
- Biên bản có thoả thuận rõ ràng về thời hạn thanh toán tiền không
- Biên bản có ghi nhận về các điều kiện vô hiệu/ có hiệu lực không?
Sau khi nhận đầy đủ các thông tin này Luật Nhật Thư sẽ đưa ra tư vấn cụ thể hơn để bạn nắm được. Trường hợp cần tư vấn, hỗ trợ chi tiết vui lòng liên hệ Luật Nhật Thư Hotline 083.2894.555 (Zalo/Line/Viber/Messenger) hoặc Email: Luatnhatthu@gmail.com
Thời hiệu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân
Người lao động không thể yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động bất kể khi nào mình muốn. Việc giải quyết tranh chấp lao động cá nhân chỉ được xử lý trong một thời hạn nhất định kể từ ngày một bên phát hiện ra hành vi mà bên đó cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm. Cụ thể:
- Thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động thực hiện hòa giải tranh chấp lao độngcá nhân là 06 (sáu) tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
- Thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp trong trường hợp này là 09 (chín) tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
- Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết là 01 (một) năm kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
Về chúng tôi
Để được giải đáp chi tiết về việc giải quyết tranh chấp lao động tại Việt Nam, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau đây:
Công ty Luật Nhật Thư
🏛 Trụ sở chính: Số 4, Tổ 32, phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
📍Văn phòng giao dịch: Biệt thự lotus 50, Tòa nhà EuroWinDow River Park, đường Trường Sa, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội.
✅ Giấy Đăng ký hoạt động số 01022087/TP/ĐKHĐ do Sở Tư Pháp UBND TP. Hà Nội cấp theo Thông báo số 3174/TB-STP.
✅ Giấy phép hành nghề Luật sư/Thẻ luật sư số 17466/TP/LS-CCHN do Bộ tư pháp cấp ngày 22/11/2019.
Chi nhánh tại Đà Nẵng: 147 Núi Thành, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Chi nhánh Hồ Chí Minh: 84N Nguyễn Đình Chiểu, ĐaKao, quận 01, TP. Hồ Chí Minh
Đại diện Công ty TNHH Nhật Thư Law tại Nhật Bản:
Địa chỉ Văn phòng:
- VISTERIA BLG 4-9-17 HIRAI – EDOGAWAKU – TOKYO
- VICTORIABIG4-9-17平井-江戸川区-東京
Hòm thư: 132-0035
Hotline: Luật Nhật Thư 0842.894.888 (zalo/viber/messenger/line)
Website: https://luatnhatthu.vn/
Email: luatnhatthu@gmail.com
Instagram: https://www.instagram.com/luatsu.nhatthu
