Chị H. (Hà Nội) vừa hoàn tất thủ tục nhận nuôi một bé gái 6 tuổi. Sau khi nhận nuôi, chị muốn đổi họ và tên của con theo họ cha nuôi để thuận tiện trong cuộc sống và thể hiện tình cảm gắn bó gia đình. Chị băn khoăn không biết pháp luật có cho phép việc này không, thủ tục cụ thể ra sao, và nếu con đã lớn thì có cần sự đồng ý của con hay không?
Để làm rõ vấn đề, bài viết dưới đấy sẽ đi sâu vào chủ đề quyền thay đổi họ tên cho con nuôi và thủ tục đổi tên sau khi nhận con nuôi
Mọi thắc mắc có liên quan đến thủ tục đổi tên sau khi nhận con nuôi, vui lòng liên hệ hotline: Luật Nhật Thư 088.6798.458 (zalo/line/viber/messenger)
Mục Lục
Cha mẹ nuôi có quyền đổi họ tên cho con nuôi không?
Điều 24 Luật Nuôi con nuôi 2010 quy định:
“Theo yêu cầu của cha mẹ nuôi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc thay đổi họ, tên của con nuôi.
Trường hợp con nuôi từ đủ 9 tuổi trở lên thì việc thay đổi họ, tên của con nuôi phải được sự đồng ý của người đó.”
Như vậy, pháp luật đã trao cho cha mẹ nuôi quyền yêu cầu đổi họ, tên của con.
Tuy nhiên, sự đồng ý của con nuôi từ đủ 9 tuổi trở lên là điều kiện bắt buộc.
Quy định này bảo đảm quyền của cha mẹ nuôi, vừa tôn trọng nhân thân và ý chí của trẻ.
Ngoài Luật Nuôi con nuôi, Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
Thay đổi họ cho con nuôi
Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong các trường hợp:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại;
b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc mẹ nuôi theo yêu cầu của cha mẹ nuôi;
…”
Như vậy, khi nhận con nuôi, cha mẹ nuôi có quyền yêu cầu đổi họ của con nuôi sang họ của mình.
Điều này rất thường gặp để bảo đảm sự thống nhất trong gia đình, tạo thuận lợi khi trẻ đi học, làm giấy tờ hành chính, giao dịch sau này.
Thay đổi tên cho con nuôi
Điều 28 Bộ luật dân sự 2015 nêu:
“Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên trong các trường hợp:
a) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi tên cho con nuôi;
…”
Như vậy, cha mẹ nuôi còn có quyền yêu cầu đổi tên cho con nuôi, nếu thấy cần thiết. Việc đổi tên thường nhằm mục đích:
- Giúp con dễ hòa nhập trong môi trường mới;
- Tạo sự gần gũi trong tình cảm cha mẹ – con cái;
- Tránh trùng lặp hoặc tên khó sử dụng trong cuộc sống hằng ngày.
THAM KHẢO BÀI VIẾT: Thủ tục đổi tên sau khi nhận cha mẹ con
Cơ quan có thẩm quyền đổi họ tên cho con nuôi
Sau ngày 01/07/2025, thẩm quyền đổi họ tên cho con nuôi được thay đổi như sau:
Tại điều 4 Nghị định 120/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định về thẩm quyền đăng ký hộ tịch của Ủy ban nhân dân cấp xã sau sáp nhập theo chính quyền địa phương 02 cấp như sau:
Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã) thực hiện:
Thẩm quyền đăng ký hộ tịch quy định tại khoản 2 Điều 7 Chương III Luật Hộ tịch 2014, các Điều 1, 29, 31, 32, 33, 35, 36, 38, 39 và 41 Nghị định 123/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 2020, 2022, 2025
Do vậy, UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú của trẻ có thẩm quyền đổi họ tên cho trẻ
Nếu hồ sơ nộp tại nơi khác nơi đăng ký khai sinh: UBND cấp xã nơi tiếp nhận phải thông báo tới nơi đăng ký hộ tịch trước đây.
Thủ tục, trình tự thay đổi họ tên cho con nuôi
Việc thay đổi họ, tên cho con nuôi được quy định tại Luật Hộ tịch năm 2014, Luật Nuôi con nuôi năm 2010 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP. Cha mẹ nuôi có quyền yêu cầu đổi họ, tên của con nuôi để phù hợp với họ, tên của gia đình mình hoặc vì lợi ích của con nuôi.
Hồ sơ chuẩn bị
Người yêu cầu chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch;
- Bản chính Giấy khai sinh của trẻ;
- Bản sao Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi do cơ quan có thẩm quyền cấp;
- Giấy tờ tùy thân của cha mẹ nuôi ;
THAM KHẢO BÀI VIẾT: Mẫu đơn đổi tên mới nhất hiện nay – Cập nhật 2025
Trình tự thực hiện thủ tục đổi họ tên cho con nuôi
Cách 1: Nộp hồ sơ trực tiếp
- Bước 1: Cha mẹ nuôi (hoặc người được ủy quyền hợp pháp) nộp hồ sơ tại Bộ phận một cửa của UBND cấp xã.
- Bước 2: Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra hồ sơ, viết phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả.
- Bước 3: Trong thời hạn 03 ngày làm việc, nếu hồ sơ hợp lệ và có căn cứ, công chức hộ tịch ghi nội dung thay đổi vào Sổ hộ tịch điện tử và Giấy khai sinh của trẻ, trình Chủ tịch UBND cấp xã ký Trích lục hộ tịch.
- Bước 4: Trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn giải quyết được kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc.
Cách 2: Nộp hồ sơ trực tuyến
- Bước 1: Truy cập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của Bộ Tư pháp, chọn thủ tục “Thay đổi, cải chính, bổ sung thông tin hộ tịch, xác định lại dân tộc”.
- Bước 2: Đăng nhập tài khoản, điền thông tin theo mẫu điện tử, tải lên bản chụp (hoặc bản điện tử) của các giấy tờ nêu trên.
- Bước 3: Hồ sơ được chuyển đến UBND cấp xã có thẩm quyền để xem xét. Cơ quan tiếp nhận có thể yêu cầu người nộp bổ sung bản giấy khi đến nhận kết quả.
- Bước 4: Sau khi hồ sơ được duyệt, người yêu cầu nhận Trích lục điện tử hoặc đến nhận bản giấy tại UBND cấp xã.
Sau khi đổi tên cho trẻ được nhận nuôi thì cần làm gì?
Sau khi hoàn tất thủ tục đổi họ tên khi nhận con nuôi, cha mẹ nuôi cần tiếp tục thực hiện một số bước khác để đảm bảo các giấy tờ pháp lý của trẻ được cập nhật đồng bộ, tránh gây rắc rối khi làm các thủ tục hành chính sau này:
Nhận lại Giấy khai sinh mới của trẻ
Sau khi cơ quan hộ tịch giải quyết việc thay đổi họ, tên cho trẻ, cha mẹ nuôi sẽ nhận được bản sao Giấy khai sinh mới của trẻ — trong đó họ, tên đã được điều chỉnh theo yêu cầu.
Việc cải chính khai sinh của trẻ được ghi rõ tại mặt sau của bản chính Giấy khai sinh ban đầu
👉 Lưu ý: Tất cả các giấy tờ khác của trẻ (hộ khẩu, thẻ bảo hiểm, hồ sơ học tập, v.v.) sau đó đều phải được điều chỉnh theo thông tin mới trên giấy khai sinh này.
Cập nhật thông tin trong Sổ hộ khẩu hoặc Cơ sở dữ liệu cư trú
Nếu trẻ đã được đăng ký thường trú (có hộ khẩu hoặc đã có mã định danh cá nhân), cha mẹ nuôi cần đến Công an xã/phường nơi trẻ cư trú để:
- Thông báo việc thay đổi họ, tên;
- Xuất trình giấy khai sinh mới;
- Yêu cầu cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Việc này giúp thông tin của trẻ trong hệ thống cư trú trùng khớp với giấy khai sinh và tránh bị sai lệch khi tra cứu thông tin sau này.
Điều chỉnh thông tin trên thẻ căn cước công dân (nếu trẻ đã có CCCD)
Trường hợp trẻ đã đủ tuổi làm thẻ căn cước công dân gắn chip, cha mẹ nuôi cần đưa trẻ đến Công an cấp huyện để làm lại CCCD theo tên mới.
Khi đi cần mang theo:
- CCCD cũ (nếu có);
- Giấy khai sinh mới;
- Quyết định cho nhận nuôi con nuôi (để chứng minh cơ sở thay đổi).
Cập nhật thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế và hồ sơ học tập
Cha mẹ nuôi cần thông báo việc đổi tên cho các cơ quan, tổ chức đang quản lý hồ sơ của trẻ, bao gồm:
- Trường học: để điều chỉnh sổ điểm, học bạ, hồ sơ quản lý học sinh;
- Cơ quan bảo hiểm: để cập nhật họ tên mới trên thẻ bảo hiểm y tế;
- Ngân hàng (nếu có tài khoản đứng tên trẻ): để đổi lại thông tin cá nhân phù hợp.
👉 Việc cập nhật kịp thời giúp tránh nhầm lẫn, đặc biệt trong các giao dịch hành chính và hồ sơ giáo dục.
Thông báo cho các bên liên quan khác
Nếu trẻ đã từng tham gia các chương trình trợ cấp xã hội, bảo trợ trẻ em, học bổng… cha mẹ nuôi cần thông báo cho cơ quan, tổ chức cấp trợ cấp biết về việc thay đổi tên để được cập nhật dữ liệu.
Câu hỏi thường gặp
Thông thường, thời gian giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Trường hợp cần xác minh, có thể kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc.
Có thể, nếu có lý do chính đáng và việc thay đổi vì lợi ích của trẻ.
Tuy nhiên, việc thay đổi nhiều lần có thể gây khó khăn khi quản lý hộ tịch và cần có căn cứ rõ ràng để cơ quan hộ tịch xem xét.
Cha mẹ nuôi có thể:
– Yêu cầu giải thích bằng văn bản về lý do từ chối;
– Gửi đơn khiếu nại hành chính đến Chủ tịch UBND cùng cấp hoặc khởi kiện ra Tòa án nếu cho rằng quyết định đó trái pháp luật.
Pháp luật không cầm việc uỷ quyền cho bên thứ ba thực hiện đổi tên. Bạn có thể sử dụng dịch vụ đổi tên cho con nuôi nếu không có thời gian đi lại.
Về Chúng Tôi
✅ Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Luật Nhật Thư (LNT.INCO)
🏛 Trụ sở chính: Số 32D, 197 đường Hoàng Mai, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
📍 Văn phòng giao dịch: Biệt thự Lotus 50, Tòa nhà EuroWinDow River Park, đường Trường Sa, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội.
✅ Mã số thuế: 0110674273
📞 Điện thoại: 088.6798.458 (Zalo/Line/Messenger)
📩 Email: luatnhatthu@gmail.com
Fanpage: https://www.facebook.com/luatsunhatthu
Instagram: https://www.instagram.com/luatsu.nhatthu
Website: https://luatnhatthu.vn
6 Comments