Việc đổi họ khi nhận cha con là một thủ tục hộ tịch được pháp luật Việt Nam cho phép trong một số trường hợp nhất định. Trong thời gian gần đây, do nhiều thay đổi trong hoàn cảnh gia đình như ly hôn, nhận cha mẹ, con nuôi… nên nhu cầu đổi họ cho con ngày càng phổ biến. Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ phân tích điều kiện để đổi họ sau khi nhận lại cha mẹ ruột.
Mục Lục
Có thể thay đổi họ cho con khi nhận cha đẻ được không?
Khoản 1 Điều 27 Bộ luật dân sự quy định về việc đổi họ:
Điều 27. Quyền thay đổi họ
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;
b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;
c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;
d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;
đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;
g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;
Việc đổi họ cho con theo họ cha sau khi nhận cha hoàn toàn có cơ sở và được pháp luật công nhận. Tuy nhiên, việc đổi họ cho con cần đáp ứng đủ các điều kiện và trình tự đúng pháp luật.
Các trường hợp đổi họ cho con sau khi xác định được cha đẻ
Giấy khai sinh thiếu tên người cha
- Người con mang họ mẹ do khi sinh ra không có tên người cha trên giấy khai sinh.
- Người con khi sinh ra bị cha mẹ bỏ rơi, không xác nhận được huyết thống
Do đó, rất nhiều người muốn đổi họ theo họ người cha sau khi đã xác nhận được người cha ruột thông qua thủ tục nhận cha con.
Giấy khai sinh ghi tên người khác không phải cha ruột
Khoản 1 Điều 88 Luật Hôn Nhân và Gia đình quy định:
Điều 88. Xác định cha, mẹ
1. Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.
Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.
Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.
Cha đẻ có thể không được ghi tên trên giấy khai sinh trong các trường hợp:
- Trong thời kì hôn nhân, người mẹ mang thai với người khác
- Con sinh ra trong khoảng thời gian 300 ngày sau khi cha mẹ ly hôn mà người mẹ kết hôn với người khác
Lợi ích của việc đổi họ theo họ cha
Dưới đây là những lý do phổ biến khiến nhiều người lựa chọn đổi họ cho con theo họ cha:
Thống nhất gia phả, duy trì dòng tộc
Họ tên không chỉ là danh xưng cá nhân, mà còn là một phần trong hệ thống gia phả, giúp xác định nguồn gốc, thế hệ và mối liên hệ trong dòng họ. Việc con mang họ cha giúp:
- Dễ dàng xác lập vị trí của con trong gia đình và họ tộc.
- Tránh những mâu thuẫn, hiểu lầm trong các vấn đề liên quan đến thừa kế, lễ nghi, và văn hóa truyền thống.
- Giữ gìn và duy trì sự liên tục của dòng họ theo phong tục Việt Nam.
Gia tăng sự gắn kết tình thân giữa cha và con
Trong nhiều trường hợp, việc con không mang họ cha có thể tạo ra khoảng cách vô hình trong mối quan hệ cha con, đặc biệt nếu cha có nhu cầu thể hiện vai trò của mình trong việc nuôi dạy và bảo hộ con. Việc đổi họ mang lại:
- Cảm giác gần gũi, thân thuộc hơn giữa cha và con.
- Góp phần củng cố trách nhiệm của cha trong việc chăm sóc và giáo dục con cái.
- Tạo điều kiện để xây dựng mối quan hệ gia đình bền vững hơn, đặc biệt trong những trường hợp cha mẹ từng ly hôn hoặc không đăng ký kết hôn.
Thuận tiện cho các thủ tục hành chính và pháp lý sau này
Việc con mang họ khác với cha (hoặc khác với người nuôi dưỡng chính) có thể gây ra nhiều phiền toái trong quá trình xử lý hồ sơ, giấy tờ. Việc đổi họ giúp:
- Thống nhất thông tin trong các giấy tờ như: hộ khẩu, CMND/CCCD, thẻ BHYT, học bạ, sổ liên lạc,…
- Tránh những rắc rối khi làm thủ tục liên quan đến bảo hiểm, thừa kế, khai sinh con tiếp theo,…
- Giảm thiểu nguy cơ phải bổ sung, chỉnh sửa hoặc giải trình khi có sai lệch thông tin về mối quan hệ cha – con.
Quy trình thực hiện đổi họ cho con theo họ cha
Bước 1: Xác định quan hệ cha- con
Điều 101. Thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con
1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.
2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết.
Như vậy, việc xác định quan hệ cha con có thể được thực hiện tại:
- Cơ quan đăng ký hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.
- Trong trường hợp có tranh chấp hoặc người cha, me hoặc con đã chết thì sẽ cần thực hiện thủ tục công nhận quan hệ cha con thông qua bản án đã có hiệu lực pháp luật của tòa án.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ đổi họ sẽ bao gồm:
- Tờ khai cải chính hộ tịch (theo mẫu)
- Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con (bản án công nhận quan hệ cha con, kết quả giám định ADN,…)
- CCCD của cha, mẹ và con (bản sao chứng thực)
- Văn bản xác nhận sự đồng ý của người mẹ (trường hợp con dưới 18 tuổi)
- Văn bản xác nhận sự đồng ý của người con (trường hợp con trên 9 tuổi)
Bước 3: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã/phường
- Người yêu cầu nộp hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận tư pháp – hộ tịch của UBND cấp xã/phường nơi đã đăng ký khai sinh cho con hoặc nơi cư trú hiện tại.
- Cán bộ tiếp nhận kiểm tra hồ sơ và cấp giấy hẹn trả kết quả nếu hồ sơ hợp lệ.
Bước 4: Chờ nhận kết quả
- Nếu được chấp thuận, thông tin về họ tên của con sẽ được ghi chú vào Sổ hộ tịch.
- Cán bộ hộ tịch cấp lại trích lục giấy khai sinh hoặc điều chỉnh nội dung trên giấy khai sinh theo thông tin mới.
Thời gian và lệ phí giải quyết
Điều 28. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
Thời xử lí hồ sơ là 03 ngày (có thể kéo dài thêm nhưng không quá 03 ngày)
Về lệ phí giải quyết sẽ do quy định của mỗi địa phương.
Một số lưu ý khi đổi họ cho con
Trường hợp cha mẹ chưa đăng ký kết hôn
Nếu cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, thì việc xác định quan hệ cha – con là điều kiện bắt buộc trước khi thực hiện thủ tục đổi họ cho con. Trong trường hợp này:
- Người cha cần làm thủ tục nhận con tại UBND cấp xã nơi cư trú.
- Sau khi có giấy tờ xác nhận quan hệ huyết thống (có thể kèm xét nghiệm ADN nếu cần), cơ quan hộ tịch sẽ ghi nhận quan hệ cha – con trong giấy khai sinh của con.
- Sau khi cập nhật quan hệ cha – con, cha mẹ có thể làm thủ tục đổi họ cho con theo họ cha.
Lưu ý: Dù cha mẹ không đăng ký kết hôn, nhưng nếu hai bên có thỏa thuận và đầy đủ giấy tờ xác nhận quan hệ huyết thống thì việc đổi họ vẫn hoàn toàn hợp pháp.
Trường hợp đổi họ cho con đã trên 18 tuổi
Theo quy định tại Điều 27 Bộ luật Dân sự, cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền tự mình yêu cầu thay đổi họ mà không cần sự đồng ý của cha mẹ. Tuy nhiên:
- Việc đổi họ vẫn phải có lý do chính đáng và được cơ quan có thẩm quyền xem xét.
- Người yêu cầu phải trực tiếp nộp hồ sơ tại UBND cấp huyện nơi đang cư trú hoặc nơi đăng ký khai sinh trước đây.
Việc đổi họ sau 18 tuổi có thể gặp khó khăn hơn nếu không có lý do hợp pháp hoặc không chứng minh được mối quan hệ với người cha
Ảnh hưởng đến các giấy tờ liên quan
Sau khi đổi họ cho con, cha mẹ hoặc cá nhân cần thực hiện điều chỉnh các thông tin tương ứng trên nhiều loại giấy tờ như:
- Học bạ và hồ sơ học tập
- Thẻ bảo hiểm y tế (BHYT)
- Căn cước công dân (CCCD)
- Hộ khẩu, hộ chiếu, tài khoản ngân hàng
- Các văn bằng, chứng chỉ khác (nếu có)
Việc thay đổi họ có thể kéo theo quá trình điều chỉnh thông tin đồng bộ, vì vậy cần chuẩn bị kỹ hồ sơ và nên thực hiện sớm để tránh ảnh hưởng đến việc học tập, khám chữa bệnh hoặc giao dịch hành chính, dân sự.
Dịch vụ đổi họ cho con theo họ cha tại Luật Nhật Thư
Nếu bạn đang bối rối trước thủ tục pháp lý phức tạp hoặc không có thời gian để tự thực hiện, Luật Nhật Thư sẵn sàng hỗ trợ bạn trọn gói dịch vụ đổi họ cho con theo họ cha nhanh chóng, đúng luật và tiết kiệm thời gian.
💼 Luật Nhật Thư sẽ hỗ trợ những gì?
- Tư vấn sơ bộ miễn phí về điều kiện và quy trình đổi họ theo từng trường hợp cụ thể.
- Soạn thảo toàn bộ hồ sơ: Tờ khai, văn bản thỏa thuận, giấy tờ liên quan.
- Đại diện nộp và theo dõi hồ sơ tại UBND cấp xã/phường có thẩm quyền.
- Hỗ trợ điều chỉnh giấy tờ liên quan như: học bạ, BHYT, CCCD, hộ khẩu,…
- Tư vấn xử lý trường hợp đặc biệt: con đã trên 18 tuổi, chưa xác định cha, không đăng ký kết hôn,…
✅ Lý do nên chọn Luật Nhật Thư?
- Kinh nghiệm thực tế với hàng trăm hồ sơ đổi họ, tên thành công.
- Luật sư, chuyên viên tư vấn am hiểu quy định pháp luật.
- Tiết kiệm thời gian – không cần đi lại nhiều lần.
- Hỗ trợ toàn quốc, tư vấn trực tuyến và xử lý hồ sơ linh hoạt theo yêu cầu.
📞Liên hệ với chúng tôi:
✅ Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Luật Nhật Thư (LNT.INCO)
🏛 Trụ sở chính: Số 32D, 197 đường Hoàng Mai, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
📍 Văn phòng giao dịch: Biệt thự Lotus 50, Tòa nhà EuroWinDow River Park, đường Trường Sa, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội.
✅ Mã số thuế: 0110674273
📞 Điện thoại: 0842.894.888 (Zalo/Line/Messenger)
📩 Email: luatnhatthu@gmail.com
Fanpage: https://www.facebook.com/luatsunhatthu
Instagram: https://www.instagram.com/luatsu.nhatthu
Website: https://luatnhatthu.vn
