Thủ tục nhận cha con có yếu tố nước ngoài 2026: làm ở Ủy ban hay Tòa án, hồ sơ, thời hạn

Chào luật sư, em là H. A., em sinh con với người yêu là người Đài Loan, bọn em chưa đăng ký kết hôn. Bây giờ vì nhiều vấn đề em chưa muốn kết hôn mà chỉ muốn khai sinh cho con có tên bố. Vậy thủ tục nhận cha con có yếu tố nước ngoài có phức tạp không? Người yêu em hiện đã về nước thì có phải sang Việt Nam để làm thủ tục không? Em sinh con khi vừa ly hôn với chồng cũ được 2 tháng thì có ảnh hưởng gì không ạ?

Chào bạn, Luật Nhật Thư trả lời ngắn: trường hợp của bạn phải ra Tòa án trước, chưa làm được ở Ủy ban. Bé sinh ra trong vòng 300 ngày kể từ khi bạn ly hôn, nên theo Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, bé đang được coi là con của chồng cũ. Phải có bản án, quyết định của Tòa án xác định cha ruột là người Đài Loan thì mới ghi được tên bố vào giấy khai sinh. Chi tiết từng bước ở dưới.

Điểm chính cần nhớ

• Nhận cha con có yếu tố nước ngoài là việc giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hoặc giữa người nước ngoài với nhau cư trú tại Việt Nam.
• Không có tranh chấp: làm tại UBND cấp xã, thời hạn 10 ngày làm việc theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP. Trước 01/7/2025 việc này thuộc UBND cấp huyện.
• Người mẹ đang có chồng, hoặc sinh con trong 300 ngày kể từ khi ly hôn: phải ra Tòa án nhân dân khu vực, vụ có đương sự ở nước ngoài thường mất từ 09 tháng trở lên.
• Giấy tờ nước ngoài phải hợp pháp hóa lãnh sự, hoặc chứng nhận Apostille nếu nước cấp là thành viên Công ước Apostille (áp dụng với Việt Nam từ 11/9/2026), và dịch sang tiếng Việt.
• Thực tế, người cha thường phải về Việt Nam ít nhất một lần để lấy mẫu xét nghiệm ADN.

Nhận cha con có yếu tố nước ngoài làm ở Ủy ban hay Tòa án?

Theo Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cơ quan đăng ký hộ tịch xác định cha, mẹ, con khi không có tranh chấp; Tòa án giải quyết khi có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết.

Như vậy, với trường hợp có người cha là người nước ngoài, chia làm hai hướng:

Tình huống của người mẹ	Nơi giải quyết	Căn cứ
Độc thân, chưa từng kết hôn hoặc đã ly hôn trên 300 ngày khi sinh con	UBND cấp xã	Điều 24, Điều 43 Luật Hộ tịch 2014; Nghị định 120/2025/NĐ-CP
Đang có chồng khi sinh con	Tòa án nhân dân khu vực	Điều 88, khoản 2 Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014
Sinh con trong 300 ngày kể từ khi ly hôn	Tòa án nhân dân khu vực	Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014
Cha mẹ không thống nhất, một bên phản đối	Tòa án nhân dân khu vực	Khoản 2 Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014

Nếu hai bạn đã kết hôn ở nước ngoài thì không phải làm nhận cha con. Bạn chỉ cần ghi chú kết hôn tại Việt Nam rồi đăng ký khai sinh cho con như con chung của vợ chồng.

Thủ tục nhận cha con có yếu tố nước ngoài tại UBND cấp xã

Nộp hồ sơ ở đâu?

Từ ngày 01/7/2025, hồ sơ nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, con. Nghị định 120/2025/NĐ-CP đã chuyển toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài từ cấp huyện về cấp xã.

Việc nhận cha con không được ủy quyền cho người khác nộp thay, theo Điều 2 Thông tư 04/2020/TT-BTP. Tuy nhiên, một bên cha hoặc mẹ có thể trực tiếp nộp hồ sơ mà không cần giấy ủy quyền của bên còn lại. Từ ngày 01/7/2025, người yêu cầu không phải có mặt để ký vào Sổ hộ tịch, theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 120/2025/NĐ-CP.

Hồ sơ gồm những gì?

1. Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu.
2. Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con theo Điều 14 Thông tư 04/2020/TT-BTP: kết quả giám định ADN, hoặc văn bản của cơ quan y tế, cơ quan có thẩm quyền trong nước, nước ngoài xác nhận quan hệ cha con. Nếu không có, các bên lập văn bản cam đoan kèm ít nhất 02 người làm chứng.
3. Hộ chiếu của người cha nước ngoài; thẻ căn cước của người mẹ.
4. Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của người mẹ, để chứng minh bé không sinh ra trong thời kỳ hôn nhân với người khác.
5. Nếu con chưa có giấy khai sinh: giấy chứng sinh và văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch cho con.

Giấy tờ do nước ngoài cấp phải hợp pháp hóa lãnh sự, hoặc chứng nhận Apostille với nước thành viên Công ước, kèm bản dịch tiếng Việt có chứng thực.

Thực tế, với hồ sơ có người cha nước ngoài, UBND gần như luôn yêu cầu kết quả giám định ADN, và có nơi yêu cầu xét nghiệm lại tại cơ sở do mình chỉ định. Bạn nên hỏi trước cán bộ tư pháp – hộ tịch cơ sở giám định nào được chấp nhận, rồi mới đi xét nghiệm.

Mất bao lâu?

Thời hạn giải quyết đăng ký nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP. Thời gian này đã gồm 05 ngày làm việc để xác minh, niêm yết.

Thực tế, phần tốn thời gian nhất không nằm ở UBND mà ở khâu chuẩn bị giấy tờ nước ngoài: xin giấy tờ ở nước người cha, hợp pháp hóa hoặc Apostille, dịch thuật. Khâu này thường mất nhiều tuần, tùy từng nước.

Nhận cha con kết hợp đăng ký khai sinh

Nếu con chưa có giấy khai sinh, nên làm đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha con trong một lần nộp, để giấy khai sinh có tên bố ngay từ đầu. Nộp tách làm hai lần thì sau đó phải làm thêm thủ tục bổ sung thông tin về cha vào giấy khai sinh.

Một điểm phải quyết ngay tại thời điểm khai sinh: quốc tịch của con. Theo khoản 2 Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, trẻ sinh ra ở Việt Nam có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam, người kia là người nước ngoài, thì mang quốc tịch Việt Nam nếu cha mẹ không thỏa thuận bằng văn bản vào lúc đăng ký khai sinh. Nhận cha con sau khi con đã có giấy khai sinh chỉ bổ sung tên bố, không đổi được quốc tịch. Các tình huống chọn quốc tịch và giấy tờ kèm theo được phân tích đầy đủ ở bài lựa chọn quốc tịch khi khai sinh cho con.

Thủ tục nhận cha con có yếu tố nước ngoài tại Tòa án

Khi nào bắt buộc ra Tòa?

Như bạn H. A. ở đầu bài, trường hợp gặp nhiều nhất là người mẹ đã từng kết hôn, chưa ly hôn hoặc vừa ly hôn chưa quá 300 ngày thì sinh con với người nước ngoài. Pháp luật suy đoán bé là con của người chồng, nên UBND sẽ từ chối và hướng dẫn ra Tòa án.

Nộp ở Tòa án nào?

Từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm, kể cả vụ có yếu tố nước ngoài, không còn nộp lên Tòa án nhân dân cấp tỉnh như trước. Về lãnh thổ, hồ sơ nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú; nếu người chồng hợp pháp hợp tác, các bên có thể thỏa thuận bằng văn bản chọn Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, theo khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Hồ sơ gồm những gì?

• Đơn khởi kiện, hoặc đơn yêu cầu nếu các bên không tranh chấp;
• Giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con;
• Giấy tờ tùy thân của người mẹ, cha ruột và người chồng hợp pháp;
• Giấy chứng nhận kết hôn, bản án hoặc quyết định ly hôn của người mẹ (nếu có);
• Kết quả xét nghiệm ADN (nếu đã có);
• Địa chỉ ở nước ngoài của đương sự đang ở nước ngoài, để Tòa án ủy thác tư pháp.

Mất bao lâu?

Vụ có đương sự ở nước ngoài áp dụng thời hạn riêng tại khoản 2 Điều 476 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: phiên hòa giải mở sớm nhất 06 tháng, chậm nhất 08 tháng; phiên tòa sơ thẩm mở sớm nhất 09 tháng, chậm nhất 12 tháng kể từ ngày ra văn bản thông báo thụ lý.

Nếu tại phiên hòa giải người chồng hợp pháp thừa nhận bé không phải con mình, Tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự và quyết định này có hiệu lực ngay. Sau đó bạn mang quyết định về UBND cấp xã để đăng ký khai sinh hoặc bổ sung tên cha cho con.

Hướng dẫn đầy đủ trình tự tại Tòa, xem bài thủ tục xác nhận cha con tại Tòa án.

Người cha ở nước ngoài có phải về Việt Nam không?

Theo quy định, người cha không phải có mặt để ký Sổ hộ tịch, và người mẹ có thể tự nộp hồ sơ tại UBND. Nhưng thực tế có hai việc gần như không tránh được:

1. Lấy mẫu xét nghiệm ADN. Kết quả dùng cho thủ tục hành chính phải lấy mẫu tại cơ sở, có chứng kiến và định danh. Lấy mẫu ở nước ngoài vẫn làm được, nhưng kết quả phải hợp pháp hóa hoặc Apostille, và không phải UBND nào cũng chấp nhận.
2. Ký giấy tờ. Tờ khai, văn bản thỏa thuận quốc tịch phải có chữ ký của người cha; ký ở nước ngoài thì phải chứng thực chữ ký rồi hợp pháp hóa.

Trong các hồ sơ Luật Nhật Thư đã làm, chúng tôi sắp xếp để người cha chỉ phải về Việt Nam một lần: lấy mẫu ADN, ký toàn bộ giấy tờ trong cùng một chuyến, phần còn lại do người mẹ và luật sư theo hồ sơ.

Lưu ý theo từng nước

• Đài Loan: Đài Loan không phải thành viên Công ước Apostille, giấy tờ phải qua hợp pháp hóa. Xem riêng bài nhận cha con bố là người Đài Loan.
• Trung Quốc: Trung Quốc là thành viên Công ước Apostille, nên từ 11/9/2026 giấy tờ Trung Quốc cấp dùng tại Việt Nam được chứng nhận Apostille thay cho hợp pháp hóa. Nếu chọn quốc tịch Trung Quốc cho con, thực tế cần văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền Trung Quốc.
• Mỹ: Mỹ là thành viên Công ước Apostille. Muốn con có quốc tịch Mỹ, cha mẹ thường làm thủ tục với Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Mỹ; việc này độc lập với thủ tục nhận cha con tại Việt Nam.
• Hàn Quốc, Nhật Bản: đều là thành viên Công ước Apostille. Với con có bố người Hàn Quốc, xem thêm bài khai sinh cho con có bố là người Hàn Quốc.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao xét nghiệm ADN khi hai cha con ở hai nước?

Có thể lấy mẫu riêng ở hai nơi rồi gửi về cùng một đơn vị giám định. Tuy nhiên, kết quả dùng để nhận cha con phải là xét nghiệm có định danh người lấy mẫu. Bạn nên xác nhận trước với UBND hoặc Tòa án nơi nộp hồ sơ rằng họ chấp nhận cách lấy mẫu này.

Chưa ly hôn với chồng người nước ngoài mà có con với người khác thì làm thế nào?

Phải yêu cầu Tòa án xác định cha cho con, đồng thời thường phải giải quyết ly hôn. Hai yêu cầu có thể nộp trong cùng một vụ việc. Người chồng ở nước ngoài sẽ được Tòa án ủy thác tư pháp để thông báo, nên thời gian sơ thẩm thường từ 09 đến 12 tháng, chưa kể phúc thẩm nếu có kháng cáo.

Lệ phí nhận cha con có yếu tố nước ngoài là bao nhiêu?

Lệ phí do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, thực tế khoảng 1.000.000 – 1.500.000 đồng. Chi tiết các khoản, xem bài phí, lệ phí nhận cha con.

Luật Nhật Thư hỗ trợ nhận cha con có yếu tố nước ngoài

Chúng tôi xử lý các việc: tư vấn chọn đúng Ủy ban hay Tòa án ngay từ đầu; hướng dẫn xin, hợp pháp hóa hoặc Apostille giấy tờ ở nước người cha; đặt lịch xét nghiệm ADN tại cơ sở được chấp nhận; soạn văn bản thỏa thuận quốc tịch; đại diện tham gia tố tụng khi phải ra Tòa. Xem dịch vụ nhận cha con làm giấy khai sinh.

Phần chung áp dụng cho cả hồ sơ trong nước, xem bài thủ tục nhận cha con.

Thông tin liên hệ

✅ Công ty Luật Nhật Thư
📞 088.6798.458 (gọi / Messenger)
💬 Nhắn Zalo OA Luật Nhật Thư
📩 luatnhatthu@gmail.com