Đổi họ khi lấy chồng nước ngoài không? Quy định của pháp luật cụ thể

Hiện nay phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài khá phổ biến. Sau khi kết hôn, nhiều người lựa chọn sinh sống, định cư ở nước ngoài cùng chồng. Do đó, rất nhiều người quan tâm đến việc đổi họ theo họ của chồng (khi kết hôn với người nước ngoài). Thực tế, Luật pháp của rất nhiều quốc gia cho phép người vợ/chồng được lấy họ của đối phương sau khi kết hôn. Vậy, phụ nữ Việt Nam có thể đổi họ khi lấy chồng nước ngoài không? Bài viết dưới đây sẽ chi tiết tất cả các nội dung cần thiết và quan trọng xoay quanh chủ đề này.

Có được đổi họ khi lấy chồng nước ngoài không?

Câu hỏi:

Chào Luật sư, em là Tôn Thuỵ U. Thy, có kết hôn với chồng người Áo. Sau khi kết hôn em định cư ở nước ngoài cùng chồng và công việc của em ở bên này đã ổn định. Theo phong tục ở đây, người vợ kết hôn sẽ đổi sang họ của chồng, do đó em muốn được đổi họ để phù hợp văn hoá, công việc và cuộc sống. Vậy, theo pháp luật Việt Nam em có thể đổi họ trên giấy khai sinh để theo họ chồng không? Rất mong được hỗ trợ.

Trả lời:

Chào bạn, theo quy định của Bộ luật dân sự 2015

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;

Điều 27. Quyền thay đổi họ

Như vậy, pháp luật Việt Nam hiện hành cho cho phép bạn được quyền đổi họ theo họ của chồng để phù hợp với pháp luật nước ngoài

Lưu ý: Bạn cần đưa ra căn cứ chứng minh cho yêu cầu đổi họ là phù hợp với pháp luật nước ngoài

Vui lòng xem thêm bài viết: Hướng dẫn kinh nghiệm đổi tên khai sinh

Thực tiễn về việc đổi họ khi lấy chồng nước ngoài

Trên thực tế, nhu cầu đổi họ sang họ của chồng không ít, nhưng cũng không quá phổ biến. Do đó, thủ tục này cũng không phải là thủ tục thường xuyên gặp tại cơ quan nhà nước. Thông thường, công dân lựa chọn đổi họ sang họ của chồng vì những lý do thực tiễn như sau:

• Phù hợp và thuận tiện với lối sống, văn hoá của pháp luật mà chồng họ là công dân
• Thuận tiện trong việc sử dụng họ tên/giấy tờ tại quốc gia đó
• Đồng bộ giấy tờ Việt Nam và giấy tờ tại nước ngoài, tránh những mâu thuẫn về thông tin nhân thân trên giấy tờ

Thực tế, quyết định đổi hay không đổi họ sau khi lấy chồng nước ngoài hoàn toàn do cá nhân lựa chọn, không có yếu tố bắt buộc.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng cho phép công dân được “lấy lại họ trước khi đổi”. Như vậy sau khi đổi họ sang họ của chồng người nước ngoài, nếu công dân muốn lấy lại họ cũ của mình thì vẫn được quyền yêu cầu và làm thủ tục

Thủ tục đổi họ khi lấy chồng nước ngoài có phức tạp không

Hồ sơ đổi họ khi lấy chồng nước ngoài cần những gì?

• Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch
• Bản chính Giấy khai sinh hoặc bản trích lục nếu không còn bản chính;
• Xác nhận cư trú/trạm trú của người Việt Nam;
• Giấy chứng nhận kết hôn với người nước ngoài;
• Giấy tờ tùy thân (thẻ căn cước/Hộ chiếu) của hai vợ chồng;
• Giấy tờ chứng minh lý do chính đáng cho việc đổi họ

Lưu ý:

• Trường hợp đăng ký kết hôn do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp thì cần ghi chú kết hôn trước khi đổi họ
• Cần có văn bản chứng minh rằng, việc đổi họ theo họ của chồng là phù hợp với pháp luật nước ngoài

Nộp hồ sơ đổi họ ở đâu?

Trước đây, thẩm quyền giải quyết hồ sơ hộ tịch có yếu tố nước ngoài thuộc về UBND cấp Huyện. Hiện nay, Việt Nam đã bãi bỏ cấp Huyện, do đó thẩm quyền thuộc về UBND cấp xã. Theo đó, thẩm quyền giải quyết hồ sơ này như sau:

• UBND cấp xã nơi công dân đăng ký khai sinh trước đây
• UBND cấp xã nơi công dân đang đăng ký thường trú

Đây là hồ không quá phổ biến, do đó, không có nhiều chuyên viên tiếp xúc và giải quyết hồ sơ này trên thực tế. Vì vậy, đã có rất nhiều trường hợp hồ sơ nộp lên bị từ chối do không đủ căn cứ giải quyết. Thông thường sẽ được định hướng sang thủ tục ghi chú hộ tịch. Nhưng yêu cầu này hoặc việc từ chối này là không hợp lý. Do đó, nếu trường hợp hồ sơ bị từ chối, công dân cần yêu cầu UBND phản hồi, hướng dẫn chi tiết bằng văn bản để có cơ sở thực hiện việc kiến nghị/khiếu nại tiếp theo.

Quy trình giải quyết hồ sơ đổi họ

Bước 1: Công dân nộp hồ sơ đổi họ tới cơ quan có thẩm quyền

Hồ sơ sẽ được nộp online trên Cổng thông tin dịch vụ công. Công dân trực tiếp theo dõi quá trình xử lý hồ sơ online và thực hiện các công việc theo thông báo tại đây

Sau khi hồ sơ được tiếp nhận hoặc có thông báo, có thể công dân cần mang bản gốc/bản chính lên cơ quan nhà nước để đối chiếu với hồ sơ đã nộp online

Bước 2: Cán bộ hộ tịch tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ

• Sau khi công dân hoàn tất việc nộp hồ sơ (Bước 1), cán bộ hộ tịch sẽ tiếp nhận hồ sơ
• Cán bộ hộ tịch kiểm tra hồ sơ và ra các thông báo có liên quan

Việc thông báo về hồ sơ có thể như sau:

• Thông báo chấp thuận và trả kết quả (nếu hồ sơ hợp lệ và được chấp thuận)
• Thông báo sửa đổi/bổ sung hồ sơ (Nếu hồ sơ cần sửa đổi bổ sung)
• Thông báo trả hồ sơ/không chấp thuận hồ sơ

Tuỳ thuộc vào từng loại thông báo mà công dân có phản hồi và quy trình làm việc khác nhau tương ứng

Bước 3: Công dân nhận kết quả đổi họ nếu hồ sơ hợp lệ

Khi nhận kết quả trích lục đổi họ, công dân cần mang theo hồ sơ gốc đã nộp online và giấy tờ tuỳ thân để đối chiếu

Thời hạn giải quyết hồ sơ đổi họ khi lấy chồng nước ngoài

• 03 ngày làm việc;
• Nếu cần xác minh thì tối đa 06 ngày (Điều 28 Luật Hộ tịch 2014).

Lưu ý: Trường hợp hồ sơ bị từ chối, có thể cần kiến nghị/khiếu nại kéo dài, như vậy thời gian giải quyết hồ sơ sẽ lâu hơn so với thời gian luật định.

Điều luật cho phép đổi họ theo họ chồng nói gì?

Căn cứ duy nhất là điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015:

"Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi."

Điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015

Đọc kỹ vế sau: điều luật không cho đổi họ theo chồng một cách chung chung, mà cho đổi để phù hợp với pháp luật của nước mà người chồng là công dân. Nghĩa là hồ sơ phải chứng minh được pháp luật nước đó quy định hoặc cho phép vợ chồng dùng một họ chung, và bạn đã dùng họ chồng ở nước đó.

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các trường hợp đổi họ khác trong Điều 27, và cũng là chỗ hồ sơ hay bị trả lại: người nộp chỉ trình bày lý do cá nhân mà không dẫn được quy định của nước ngoài.

Ủy ban đòi giấy tờ chứng minh pháp luật nước ngoài, căn cứ ở đâu?

Yêu cầu này không do cán bộ tiếp nhận tự đặt ra. Ngày 05/9/2025, Cục Hành chính tư pháp – Bộ Tư pháp có Công văn số 1195/HCTP hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch. Ngày 12/9/2025, Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh có Công văn số 3451/STP-HT hướng dẫn về thay đổi họ, thay đổi tên trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài. Khi trả lời hồ sơ, Ủy ban nhân dân phường dẫn lại nguyên văn phần hướng dẫn này.

Cơ quan đăng ký hộ tịch chỉ có đủ căn cứ tiếp nhận, giải quyết yêu cầu thay đổi họ, thay đổi tên nếu cá nhân cung cấp được: Giấy tờ chứng minh quan hệ vợ chồng; văn bản, giấy tờ hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp/xác nhận về việc pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân yêu cầu/cho phép việc thay đổi họ, tên của vợ, chồng hoặc các văn bản, giấy tờ khác chứng minh việc thay đổi họ, tên của vợ, chồng là phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân.

Công văn số 1195/HCTP ngày 05/9/2025 của Cục Hành chính tư pháp – Bộ Tư pháp và Công văn số 3451/STP-HT ngày 12/9/2025 của Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh

Như vậy, hồ sơ đổi họ theo họ chồng nước ngoài phải có đủ hai nhóm giấy tờ: giấy tờ chứng minh quan hệ vợ chồng, và giấy tờ chứng minh pháp luật nước mà chồng là công dân cho phép vợ lấy họ chồng. Thiếu nhóm thứ hai, cơ quan hộ tịch chưa có căn cứ để tiếp nhận. Hồ sơ không bị bác, mà bị trả lại để bổ sung.

Cụm từ đáng chú ý trong hướng dẫn là “hoặc các văn bản, giấy tờ khác chứng minh”. Nghĩa là pháp luật không bắt buộc phải có một văn bản do cơ quan nước ngoài cấp riêng cho việc đổi họ. Một bản giải trình trích đúng điều luật của nước đó, kèm các giấy tờ đang mang họ chồng, cũng nằm trong phạm vi “giấy tờ khác chứng minh”. Đây là lối đi thực tế cho phần lớn trường hợp, vì rất ít cơ quan nước ngoài cấp loại giấy xác nhận riêng như vậy.

Phải ghi chú kết hôn tại Việt Nam trước

Kết hôn ở nước ngoài thì Giấy chứng nhận kết hôn do nước ngoài cấp chưa có giá trị trong hồ sơ hộ tịch Việt Nam cho tới khi việc kết hôn được ghi vào Sổ hộ tịch. Kết quả của thủ tục này là Trích lục ghi chú kết hôn.

Chưa có trích lục ghi chú kết hôn thì cơ quan đăng ký hộ tịch không có cơ sở xác định bạn đang trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài — điều kiện đầu tiên của điểm e. Vì vậy thứ tự đúng là: kết hôn ở nước ngoài, ghi chú kết hôn tại Việt Nam, rồi mới nộp hồ sơ đổi họ.

Bản giải trình phải viết những gì?

Tờ khai thay đổi hộ tịch chỉ có vài dòng cho mục lý do, không đủ chỗ để chứng minh điều kiện của điểm e. Phần thuyết phục nằm ở bản giải trình nộp kèm. Theo các hồ sơ Luật Nhật Thư đã làm, bản giải trình cần đủ sáu phần:

1. Tên khai sinh hiện tại và thông tin nhân thân cơ bản.
2. Việc kết hôn: số và ngày Giấy chứng nhận kết hôn do nước ngoài cấp, kèm số và ngày Trích lục ghi chú kết hôn tại Việt Nam.
3. Quy định của pháp luật nước chồng về họ của vợ chồng — trích nguyên văn, ghi rõ tên văn bản và số điều. Đây là phần quyết định, vì điểm e yêu cầu việc đổi họ phải "phù hợp với pháp luật của nước mà chồng là công dân".
4. Danh sách giấy tờ đã mang họ mới ở nước ngoài: hộ tịch nước sở tại, thẻ căn cước, thẻ bảo hiểm xã hội và y tế, tài khoản ngân hàng, hợp đồng lao động, hợp đồng thuê nhà, giấy phép cư trú. Càng nhiều giấy tờ hành chính càng chứng minh rõ họ mới đã được sử dụng thật.
5. Hệ quả thực tế của việc giấy tờ Việt Nam và giấy tờ nước ngoài mang hai tên khác nhau: khó chứng minh danh tính, vướng khi giao dịch.
6. Đề nghị cụ thể: dẫn điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 và ghi rõ đổi từ họ nào sang họ nào, họ tên đầy đủ sau khi đổi.

Kèm theo bản giải trình là bản sao các giấy tờ đã liệt kê ở phần 4. Giấy tờ do nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự hoặc chứng nhận theo hình thức Apostille tùy theo nước, và dịch công chứng sang tiếng Việt.

Dưới đây là bản giải trình thật trong một hồ sơ đã được chấp thuận. Phần quyết định nằm ở chỗ nối hai điều luật: người làm đơn trích Mục 93 Bộ luật Dân sự tổng quát Áo về việc vợ chồng chọn một họ chung, rồi trích điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 của Việt Nam, và chỉ ra rằng việc mình đã lấy họ chồng ở nước ngoài đúng là trường hợp mà điều luật Việt Nam dự liệu.

Một hồ sơ Luật Nhật Thư đã làm

Khách hàng kết hôn với một công dân Áo và sinh sống tại Áo. Theo pháp luật Áo, hai vợ chồng đã chọn họ của chồng làm họ chung, nên toàn bộ giấy tờ của chị tại Áo — hộ tịch, thẻ căn cước, thẻ bảo hiểm, tài khoản ngân hàng, hợp đồng lao động — đều mang họ chồng. Giấy tờ Việt Nam thì vẫn mang họ khai sinh cũ.

Bản giải trình dẫn nguyên văn Mục 93 Bộ luật Dân sự tổng quát Áo về việc vợ chồng lựa chọn một họ chung sau khi kết hôn, kèm trích lục ghi chú kết hôn đã làm tại Việt Nam trước đó, và bộ giấy tờ Áo mang họ mới.

Hồ sơ đề nghị đổi cả họ và chữ đệm: bỏ họ và chữ đệm cũ, lấy họ chồng, giữ lại tên riêng. Ủy ban nhân dân cấp phường nơi đã đăng ký khai sinh chấp thuận và cấp Trích lục thay đổi hộ tịch.

Hai dữ kiện về thời gian trong hồ sơ này: từ lúc nộp bản giải trình đến khi nhận trích lục là khoảng 07 tháng, dài hơn nhiều so với thời hạn ghi trong luật, vì cơ quan hộ tịch có mời làm việc và yêu cầu bổ sung giấy tờ trong quá trình giải quyết. Và ngay hôm sau khi có trích lục, chị nhận được bản sao Giấy khai sinh mang họ tên mới, cấp từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

Đổi được cả chữ đệm cùng lúc không?

Được, và hồ sơ trên là ví dụ. Phạm vi thay đổi hộ tịch theo Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 gồm cả họ, chữ đệm và tên. Lưu ý về căn cứ: phần họ đi theo điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015, còn phần chữ đệm cần lý do riêng theo Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015, nên trong bản giải trình phải nêu lý do cho cả hai.

Sau khi đổi họ có phải làm lại giấy khai sinh không?

Không phải đăng ký lại khai sinh. Việc thay đổi được ghi vào Sổ hộ tịch và bạn nhận Trích lục thay đổi hộ tịch. Khi cần giấy khai sinh mang họ tên mới thì xin cấp bản sao trích lục khai sinh từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, bản sao này in ra đã mang họ tên sau khi đổi.

Một số nội dung cần lưu ý

Trước khi quyết định việc đổi họ theo họ của chồng, công dân cần lưu ý một số nội dung như sau

• Công dân sẽ được cấp trích lục Giấy khai sinh mới với họ mới;
• Công dân cần phải làm lại nhiều giấy tờ khác: CCCD, hộ chiếu…để khớp với họ tên mới trên giấy khai sinh;
• Quyền và nghĩa vụ dân sự (hôn nhân, tài sản, hợp đồng) trước đó không thay đổi;
• Công dân sẽ sử dụng tên mới từ thời điểm hiện tại một cách hợp pháp, hợp lệ
• Công dân được quyền lấy lại họ trước khi đổi nếu có nhu cầu

Vui lòng xem thêm bài viết: Đổi giấy tờ sau khi đổi tên khai sinh có cần thiết

Một số vướng mắc khi đổi họ khi lấy chồng nước ngoài

• Hồ sơ đổi họ phức tạp, thời gian xử lý thường kéo dài
• Hồ sơ khó nên thường phải có sự tham gia của Luật sư để được hỗ trợ kịp thời
• Sau khi đổi họ cần điều chỉnh lại nhiều giấy tờ liên quan;
• Hồ sơ có thể bị từ chối nhiều lần và cần xác nhận của cơ quan nước ngoài

Nếu bạn gặp bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục đổi họ khi kết hôn với người nước ngoài, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi

Dịch vụ đổi họ theo họ chồng nước ngoài tại Luật Nhật Thư

Công ty Luật Nhật Thư hỗ trợ khách hàng:

• Tư vấn chi tiết về quyền đổi họ, điều kiện, hệ quả pháp lý;
• Soạn thảo hồ sơ, tờ khai đúng quy định;
• Đại diện nộp hồ sơ, làm việc với cơ quan nhà nước;
• Hỗ trợ thủ tục điều chỉnh giấy tờ liên quan sau khi đổi họ;
• Cam kết thủ tục nhanh chóng, đúng quy định, giảm thiểu rủi ro cho khách hàng.

📌 Nếu bạn đang có nhu cầu đổi họ theo họ chồng nước ngoài, hãy liên hệ Công ty Luật Nhật Thư để được tư vấn và hỗ trợ trọn gói.

Câu hỏi thường gặp về việc đổi họ khi lấy chồng nước ngoài

Đổi họ khi lấy chồng nước ngoài có thêm khâu hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ nước ngoài — khâu này tốn thời gian nhất. Xem hỗ trợ thủ tục đổi họ, đổi tên có yếu tố nước ngoài.

Thông tin liên hệ

✅ Công ty Luật Nhật Thư
📞 088.6798.458 (gọi / Messenger)
💬 Nhắn Zalo OA Luật Nhật Thư
📩 luatnhatthu@gmail.com