Văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch cho con công chứng

Lựa chọn quốc tịch khi đăng ký khai sinh cho con có yếu tố nước ngoài

Chia sẻ

Con có cha hoặc mẹ là người nước ngoài chỉ được ghi một quốc tịch trên Giấy khai sinh Việt Nam. Cha mẹ thỏa thuận chọn quốc tịch ngay khi đăng ký khai sinh; không thỏa thuận được và trẻ sinh trên lãnh thổ Việt Nam thì con có quốc tịch Việt Nam, theo khoản 2 Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008.

Điểm chính cần nhớ

  • Giấy khai sinh do Việt Nam cấp chỉ ghi được một quốc tịch. Muốn con giữ thêm quốc tịch nước ngoài thì làm theo pháp luật nước đó, sau khi đã khai sinh.
  • Chọn quốc tịch nước ngoài cho con thì văn bản thỏa thuận phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền của nước mà người đó là công dân (khoản 1 Điều 36 Luật Hộ tịch 2014).
  • Cha mẹ không thỏa thuận được và trẻ sinh tại Việt Nam: con có quốc tịch Việt Nam; cha hoặc mẹ lập văn bản cam đoan về việc không thỏa thuận được (Điều 9 Nghị định 191/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2025).
  • Trẻ đã khai sinh ở nước ngoài: ghi vào Sổ hộ tịch việc khai sinh đã đăng ký ở nước ngoài và có thể thỏa thuận chọn quốc tịch Việt Nam tại bước đó.
  • Quyết một lần. Sau khi đã khai sinh, đổi quốc tịch phải đi theo thủ tục về quốc tịch, không phải thủ tục cải chính hộ tịch.

Việc lựa chọn quốc tịch khi đăng ký khai sinh cho con có cha hoặc mẹ là người nước ngoài là một trong những quyết định quan trọng nhất của cha mẹ. Trên thực tế, Luật Nhật Thư đã tiếp nhận nhiều trường hợp cha mẹ lựa chọn quốc tịch chưa đúng dẫn đến sau này gặp khó khăn khi xin quốc tịch Việt Nam, nhập quốc tịch nước ngoài hoặc thực hiện các thủ tục cư trú cho con.

Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những điểm cần lưu ý về việc lựa chọn quốc tịch khi đăng ký khai sinh cho con có yếu tố nước ngoài, vui lòng theo dõi để nắm bắt nhưng thông tin quan trọng nhất.

Những điểm cần biết trước khi lựa chọn quốc tịch cho con

Con có cha hoặc mẹ là người nước ngoài được mang quốc tịch nào?

Theo khoản 2 Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam, đối với trẻ em sinh ra có một bên là công dân Việt Nam và bên còn lại là công dân nước ngoài, việc xác định quốc tịch của trẻ phụ thuộc vào sự thỏa thuận của cha mẹ khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

“2. Trẻ em sinh ra có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam còn người kia là công dân nước ngoài thì có quốc tịch Việt Nam, nếu cha mẹ thỏa thuận lựa chọn quốc tịch Việt Nam cho con khi thực hiện thủ tục về khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo hướng dẫn của Chính phủ. Trường hợp trẻ em được sinh ra trên lãnh thổ Việt Nam mà cha mẹ không thỏa thuận được việc lựa chọn quốc tịch cho con thì trẻ em đó có quốc tịch Việt Nam.”.

Khoản 2 Điều 16 Luật quốc tịch 2008

Như vậy sẽ có 2 trường hợp lựa chọn quốc tịch của con khi có cha hoặc mẹ là người nước ngoài như sau:

Trường hợp 1: Cha mẹ thống nhất lựa chọn quốc tịch cho con

Nếu cha mẹ đạt được sự thống nhất, hai bên có quyền lựa chọn quốc tịch Việt Nam hoặc quốc tịch của người cha, người mẹ là công dân nước ngoài.

Sự lựa chọn này phải được thể hiện bằng văn bản và nộp cùng hồ sơ đăng ký khai sinh. Đây là căn cứ để cơ quan hộ tịch xác định quốc tịch của trẻ khi đăng ký khai sinh.

Lưu ý:

Việc cha hoặc mẹ là công dân nước ngoài không đồng nghĩa với việc trẻ sẽ tự động được công nhận quốc tịch của quốc gia đó. Mỗi quốc gia đều có quy định riêng về điều kiện xác lập quốc tịch cho trẻ em. Vì vậy, ngoài việc đáp ứng quy định của pháp luật Việt Nam, bạn cần kiểm tra trước điều kiện theo pháp luật nước mà người cha hoặc người mẹ là công dân.

Trường hợp 2: Cha mẹ không thống nhất được quốc tịch

Trong thực tế, không ít trường hợp vợ chồng có quan điểm khác nhau về việc lựa chọn quốc tịch cho con. Một bên mong muốn con mang quốc tịch Việt Nam để thuận lợi cho việc sinh sống trong nước, trong khi bên còn lại muốn con mang quốc tịch nước ngoài để phục vụ kế hoạch định cư hoặc học tập sau này.

Đối với trường hợp trẻ được sinh ra tại Việt Nam mà cha mẹ không thể thống nhất việc lựa chọn quốc tịch, pháp luật Việt Nam đã có cơ chế bảo đảm quyền có quốc tịch của trẻ. Khi đáp ứng các điều kiện luật định, trẻ sẽ được xác định có quốc tịch Việt Nam và cha hoặc mẹ phải lập văn bản cam đoan về việc hai bên không thỏa thuận được quốc tịch để nộp cùng hồ sơ đăng ký khai sinh.

Quy định này nhằm bảo đảm mọi trẻ em đều được đăng ký khai sinh và có quốc tịch, tránh tình trạng quyền lợi của trẻ bị ảnh hưởng do sự bất đồng giữa cha và mẹ.

Có được chọn quốc tịch nước ngoài cho con khi khai sinh tại Việt Nam không?

Lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con khi khai sinh tại Việt Nam

Câu hỏi:

Chào Luật sư, tôi là Phạm Hương L., hiện đang sinh sống tại Hà Nội. Tôi vừa sinh con, chồng tôi là công dân Hoa Kỳ. Khi đến Ủy ban nhân dân để đăng ký khai sinh cho con, tôi có thể lựa chọn quốc tịch Mỹ cho con ngay tại thời điểm đăng ký khai sinh hay phải đến Đại sứ quán Hoa Kỳ để làm thủ tục? Mong Luật sư giải đáp. Xin cảm ơn!

Trả lời:

Chào bạn, theo quy định của pháp luật Việt Nam, cha mẹ hoàn toàn có thể thỏa thuận lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con khi đăng ký khai sinh nếu một bên là công dân Việt Nam và bên còn lại là công dân nước ngoài. Việc lựa chọn quốc tịch được thực hiện ngay trong quá trình đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam. 

Khoản 1 Điều 36 Luật hộ tịch 2014 quy định về đăng ký khai  sinh như sau:

“1. Người đi đăng ký khai sinh nộp giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của  Luật này cho cơ quan đăng ký hộ tịch.  

Trường hợp cha, mẹ chọn quốc tịch nước ngoài cho con thì văn bản thỏa thuận  phải có xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước ngoài mà người  đó là công dân.” 

Khoản 1 Điều 36 Luật hộ tịch 2014

Theo đó nếu bạn muốn cho con mình mang quốc tịch của bố là Mỹ thì hai vợ chồng phải có văn bản thỏa thuận về việc lựa chọn quốc tịch Mỹ cho con và phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền của Mỹ

Điều kiện để lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con

Để cơ quan hộ tịch chấp nhận việc lựa chọn quốc tịch nước ngoài, thông thường cha mẹ cần đáp ứng các điều kiện sau:

  • Một bên là công dân Việt Nam, bên còn lại là công dân nước ngoài.
  • Hai bên thống nhất bằng văn bản về việc lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con.
  • Văn bản thỏa thuận đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật Việt Nam và được xác nhận bởi cơ quan có thẩm quyền của quốc gia mà người nước ngoài mang quốc tịch trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
  • Hồ sơ đăng ký khai sinh được chuẩn bị đầy đủ theo quy định của Luật Hộ tịch.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đăng ký khai sinh diễn ra thuận lợi và hạn chế việc phải bổ sung, sửa đổi hồ sơ nhiều lần.

Có được lựa chọn hai quốc tịch khi đăng ký khai sinh cho con không?

Câu hỏi:

Chào luật sư, chồng tôi là người Hàn Quốc, nay tôi muốn khai sinh cho con và ghi nhận cả hai quốc tịch Việt Nam và Hàn Quốc cho con thì có được không? Mong được hỗ trợ

Trả lời:

Theo quy định pháp luật Việt Nam, trong quá trình đăng ký khai sinh tại Việt Nam, trẻ chỉ được xác định một quốc tịch theo quy định của pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất thủ tục khai sinh, nếu pháp luật của quốc gia còn lại cho phép và đáp ứng đầy đủ điều kiện, trẻ có thể được công nhận hoặc giữ thêm quốc tịch của quốc gia đó theo quy định pháp luật liên quan

Hiện tại bạn muốn con mang cả hai quốc tịch Việt Nam và Hàn Quốc khi đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam thì sẽ không thực hiện được.

Lưu ý:

  • Trường hợp lựa chọn quốc tịch Việt Nam cho con khi đăng ký khai sinh thì con bạn được xác định là công dân Việt Nam. Nếu muốn nhập thêm  quốc tịch Hàn Quốc thì phải đáp ứng được điều kiện nhập quốc tịch Hàn Quốc theo quy định của pháp luật Hàn Quốc.
  • Trường hợp lựa chọn quốc tịch Hàn Quốc cho con thì con bạn sẽ được xác định là người nước ngoài. Nếu cháu muốn nhập quốc tịch Việt Nam thì phải đáp ứng được điều kiện về nhập quốc tịch Việt Nam theo quy định tại Luật quốc tịch Việt Nam 2008.

Nên lựa chọn quốc tịch Việt Nam hay quốc tịch nước ngoài cho con?

Việc lựa chọn quốc tịch cho con nên căn cứ, phụ thuộc vào kế hoạch sinh sống, học tập và định cư lâu dài của gia đình. Nếu trẻ chủ yếu sinh sống tại Việt Nam, việc lựa chọn quốc tịch Việt Nam thường thuận lợi hơn trong quá trình học tập, cư trú và thực hiện các thủ tục hành chính. Ngược lại, nếu gia đình có kế hoạch định cư lâu dài ở nước ngoài, việc lựa chọn quốc tịch của quốc gia đó có thể giúp trẻ tiếp cận các quyền lợi dành cho công dân ngay từ sớm.

Văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch cho con công chứng
Văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch cho con có công chứng

Bên cạnh quyền lợi trước mắt, cha mẹ cũng nên tìm hiểu quy định của cả hai quốc gia về quốc tịch, cư trú và khả năng giữ nhiều quốc tịch để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Do đó, bên cạnh việc xem xét các quyền lợi hiện tại, cha mẹ cũng nên cân nhắc những yếu tố như:

  • Gia đình sẽ sinh sống lâu dài ở đâu?
  • Trẻ sẽ học tập chủ yếu tại quốc gia nào?
  • Sau này trẻ có nhu cầu làm việc hoặc định cư ở đâu?
  • Pháp luật của quốc gia còn lại có cho phép giữ nhiều quốc tịch hay không?
  • Nếu sau này muốn thay đổi hoặc bổ sung quốc tịch thì thủ tục có phức tạp hay không?

Việc trả lời được những câu hỏi này sẽ giúp cha mẹ đưa ra quyết định phù hợp hơn với định hướng phát triển của con.

Hồ sơ lựa chọn quốc tịch khi đăng ký khai sinh cho con

Để lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con khi đăng ký khai sinh tại Việt Nam, cha mẹ cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Thông thường, hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

  • Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu.
  • Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế theo quy định.
  • Hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân của cha, mẹ.
  • Giấy tờ chứng minh quốc tịch của người nước ngoài.
  • Văn bản thỏa thuận của cha mẹ về việc lựa chọn quốc tịch cho con.
  • Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký hộ tịch trong từng trường hợp cụ thể.

Đối với trường hợp lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con, văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch là một trong những giấy tờ quan trọng nhất. Nội dung văn bản phải thể hiện rõ sự thống nhất của cha và mẹ về việc lựa chọn quốc tịch cho trẻ và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Một số lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ

Khi chuẩn bị hồ sơ, cha mẹ cũng nên lưu ý một số vấn đề sau:

  • Kiểm tra sự thống nhất về họ tên, ngày tháng năm sinh và số hộ chiếu trên tất cả giấy tờ.
  • Nếu giấy tờ được cấp ở nước ngoài, cần xác định có phải hợp pháp hóa lãnh sự hay được miễn theo điều ước quốc tế.
  • Chuẩn bị bản dịch tiếng Việt đối với giấy tờ bằng tiếng nước ngoài theo quy định.
  • Nộp hồ sơ tại đúng cơ quan có thẩm quyền để tránh phải thực hiện lại thủ tục.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đăng ký khai sinh diễn ra nhanh chóng, đồng thời hạn chế phát sinh các thủ tục sửa đổi hoặc bổ sung sau này.

Cha mẹ không thoả thuận được quốc tịch cho con thì phải làm sao?

Câu hỏi:

Chào luật sư, tôi là Hải A, hiện đang cư trú ở Hải Phòng. Tôi mới sinh con và chuẩn bị hồ sơ khai sinh, chồng tôi là người Trung Quốc. Chúng tôi chưa thể thống nhất được quốc tịch cho con vì tôi muốn con có quốc tịch Việt Nam, chồng tôi thì muốn con mang quốc tịch Trung Quốc. Vậy tôi có thể khai sinh cho con nếu cả hai không thể thoả thuận được không?

Trả lời:

Không phải trường hợp nào cha và mẹ cũng thống nhất được việc lựa chọn quốc tịch cho con. Trong thực tế, có gia đình mong muốn con mang quốc tịch Việt Nam để thuận lợi sinh sống trong nước, trong khi người còn lại muốn con mang quốc tịch của mình để phục vụ kế hoạch định cư hoặc học tập sau này. Đối với trường hợp này, pháp luật Việt Nam đã có quy định để bảo đảm quyền có quốc tịch của trẻ.

Điều 9 Nghị định 191/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025) quy định việc xác định quốc tịch của trẻ em khi thực hiện thủ tục về khai sinh theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam như sau:

Trường hợp cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam, người còn lại là công dân nước ngoài

Trẻ em có quốc tịch Việt Nam nếu cha mẹ thỏa thuận lựa chọn quốc tịch Việt Nam cho con khi đăng ký khai sinh. Nếu trẻ sinh ra trên lãnh thổ Việt Nam mà cha mẹ không thỏa thuận được việc lựa chọn quốc tịch cho con, thì trẻ mặc nhiên có quốc tịch Việt Nam. Khi đó, cha hoặc mẹ phải lập văn bản cam đoan về việc không thỏa thuận được quốc tịch cho con và chịu trách nhiệm về cam đoan này.

Có thể hiểu, nếu trẻ được sinh ra trên lãnh thổ Việt Nam mà cha mẹ không thỏa thuận được việc lựa chọn quốc tịch thì trẻ được xác định có quốc tịch Việt Nam, nhằm bảo đảm quyền được đăng ký khai sinh và có quốc tịch theo quy định của pháp luật. Việc xác định quốc tịch trong trường hợp này không nhằm giải quyết quyền lợi của cha hoặc mẹ, mà trước hết là để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.

Trẻ đã đăng ký khai sinh tại nước ngoài thì có quốc tịch Việt Nam không?

Câu hỏi:

Chào luật sư, tôi đã sinh con ở Mỹ và khai sinh cho con tại Mỹ. Khi khai sinh chúng tôi chọn quốc tịch Mỹ cho con. Hiện nay tôi cho cháu về Việt Nam chơi và muốn khai sinh thêm quốc tịch Việt Nam cho con để thuận tiện đi lại và cư trú thì có được không? Tôi phải làm hồ sơ thế nào? Mong được hỗ trợ.

Trả lời:

Chào bạn, theo quy định tại Điều 9 Nghị định 191/2025/NĐ-CP về việc đăng ký quốc tịch cho trẻ em như sau:

Trường hợp trẻ đã đăng ký khai sinh tại nước ngoài, có quốc tịch nước ngoài, nếu cha mẹ thỏa thuận lựa chọn quốc tịch Việt Nam cho con khi thực hiện ghi vào sổ hộ tịch, thì trẻ có quốc tịch Việt Nam.Việc giữ quốc tịch nước ngoài phải phù hợp với pháp luật nước đó. Cha mẹ cần có bản cam đoan và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp khi giữ quốc tịch nước ngoài cho trẻ.

Điều 9 Nghị định 191/2025/NĐ-CP

=> Như vậy, bạn có thể ghi nhận quốc tịch Việt Nam cho con thông qua việc ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh của con.

Có thể thay đổi quốc tịch của con sau khi đã đăng ký khai sinh không?

Có. Tuy nhiên, việc thay đổi quốc tịch của con sau khi đã đăng ký khai sinh không được thực hiện bằng thủ tục cải chính hoặc thay đổi nội dung trên Giấy khai sinh.

Quốc tịch là một chế định pháp lý được điều chỉnh bởi Luật Quốc tịch Việt Nam. Vì vậy, khi có nhu cầu thay đổi hoặc xác lập quốc tịch cho con, cha mẹ phải thực hiện thủ tục về quốc tịch theo quy định của pháp luật. Sau khi có quyết định hoặc căn cứ pháp lý hợp lệ, thông tin hộ tịch mới được cập nhật theo quy định.

Những trường hợp thường phát sinh nhu cầu thay đổi quốc tịch

Trong thực tế, nhu cầu thay đổi hoặc xác lập lại quốc tịch thường xuất phát từ những nguyên nhân sau:

  • Gia đình chuyển nơi cư trú sang quốc gia khác trong thời gian dài.
  • Trẻ có nhu cầu học tập, làm việc hoặc định cư tại nước ngoài.
  • Cha hoặc mẹ thay đổi quốc tịch sau khi trẻ được sinh ra.
  • Trước đây cha mẹ chưa đủ điều kiện lựa chọn quốc tịch nhưng sau này đã đáp ứng theo quy định của pháp luật.

Mỗi trường hợp sẽ có điều kiện và trình tự giải quyết khác nhau, vì vậy cha mẹ không nên áp dụng kinh nghiệm của người khác cho hồ sơ của mình.

Câu hỏi thường gặp

Có được ghi đồng thời hai quốc tịch trên Giấy khai sinh không?

Không. Khi đăng ký khai sinh tại Việt Nam, cơ quan hộ tịch chỉ ghi nhận một quốc tịch của trẻ trên Giấy khai sinh theo hồ sơ và căn cứ pháp luật hiện hành.

Sau khi đăng ký khai sinh có thể thay đổi quốc tịch của con không?

Có thể. Tuy nhiên, việc thay đổi quốc tịch phải được thực hiện theo thủ tục về quốc tịch, không phải thủ tục cải chính hoặc thay đổi nội dung trên Giấy khai sinh.

Có được lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con khi đăng ký khai sinh tại Việt Nam không?

Có. Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, cha mẹ có thể thỏa thuận lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con ngay khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

Cha là người nước ngoài thì có bắt buộc mang quốc tịch của cha không?

Không. Việc cha là người nước ngoài không đồng nghĩa với việc con bắt buộc phải mang quốc tịch của cha. Đối với trường hợp một bên là công dân Việt Nam và một bên là công dân nước ngoài, cha mẹ có quyền thỏa thuận lựa chọn quốc tịch cho con theo quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam.

Kết luận

Việc lựa chọn quốc tịch cho con khi đăng ký khai sinh có cha hoặc mẹ là người nước ngoài không chỉ là thủ tục hành chính mà còn ảnh hưởng đến nhiều quyền và lợi ích của trẻ trong tương lai. Vì vậy, cha mẹ nên tìm hiểu kỹ quy định của pháp luật Việt Nam và quốc gia còn lại trước khi quyết định, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để quá trình đăng ký khai sinh diễn ra thuận lợi.

Luật Nhật Thư hỗ trợ gì khi chọn quốc tịch cho con

Luật Nhật Thư soạn văn bản thỏa thuận lựa chọn quốc tịch đúng mẫu song ngữ, hướng dẫn xin xác nhận của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài khi chọn quốc tịch nước ngoài cho con, và rà toàn bộ hồ sơ khai sinh trước khi nộp để không phải bổ sung nhiều lần. Phí dịch vụ tùy hồ sơ vụ việc; phí tư vấn không quá 500.000 đồng/giờ.

Đọc thêm: thủ tục khai sinh cho con có yếu tố nước ngoài và thủ tục nhận cha con có yếu tố nước ngoài nếu cha mẹ chưa đăng ký kết hôn.

Thông tin liên hệ

✅ Công ty Luật Nhật Thư
📞 088.6798.458 (gọi / Messenger)
💬 Nhắn Zalo OA Luật Nhật Thư
📩 luatnhatthu@gmail.com

Cần làm thủ tục này?

Gửi ảnh giấy tờ qua Zalo hoặc gọi hotline. Luật sư xem rồi báo lại hồ sơ cần những gì, nộp ở đâu, mất bao lâu và hết bao nhiêu.

Gọi 088.6798.458Nhắn ZaloNhắn Messenger

Bài viết liên quan