Hiện nay rất nhiều gia đình có nhu cầu đổi họ cho con như đổi từ họ cha sang họ mẹ, đổi từ họ mẹ sang họ cha hoặc đổi họ do nhận con nuôi; nhận cha mẹ con…..Và rất nhiều người gặp vướng mắc về hồ sơ thủ tục do không nắm bắt rõ các quy định pháp luật có liên quan. Do đó, Luật Nhật Thư sẽ tổng hợp tất cả các vấn đề cần thiết có liên quan đến thủ tục đổi họ cho con để bạn đọc theo dõi. Để được giải đáp các thắc mắc vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Nhật Thư.
Mục Lục
Đổi họ và đổi tên cho con có phải là một thủ tục không?
Câu hỏi:
Chào luật sư, em tên là Đỗ Thanh Hương, hiện đang sinh sống ở Hà Nội. Con em khi khai sinh theo họ mẹ, do ngày ấy em khai sinh cho con không có cha. Sau đó hai cha con nhận nhau rồi, em đổi lại giấy khai sinh có ghi tên bố rồi. Bây giờ bố cháu muốn đổi họ cho con sang họ của bố. Nhưng cũng muốn đổi cả tên, vì tên con trùng với tên ông cố bên nội. Vậy đây là một thủ tục đổi đúng không?
Trả lời:
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai thủ tục đổi họ và đổi tên, hoặc cho rằng hai thủ tục này có thể gộp vào cùng một yêu cầu thay đổi. Tức là: Đề nghị đổi họ và tên từ Nguyễn Thị Hương thành Đào Thanh Huyền. Nhưng thực tế, đây đều là nội dung thay đổi hộ tịch nhưng đối tượng thay đổi khác nhau:
- Đổi họ là thay đổi phần họ của cá nhân (ví dụ: từ họ Nguyễn sang họ Đào).
- Đổi tên là thay đổi tên gọi (ví dụ: từ Hoa thành Linh).
Bên cạnh đó, việc Thay đổi họ, chữ đệm và tên đều thuộc phạm vi thủ tục đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch. Do đó, nếu bạn muốn thay đổi cả họ và tên thì khi làm tờ khai và các văn bản có liên quan cần nêu rõ cụ thể cả 02 thủ tục này.
Điều kiện đổi họ cho con là gì?
Một số điều kiện bắt buộc khi thực hiện đổi họ cho con
Thứ nhất: Việc đổi họ cho người chưa thành niên phải có sự đồng ý của cha và mẹ
- Khi thực hiện thủ tục, trong tờ khai cần ghi rõ ý kiến và chữ ký của cả cha và mẹ về việc thống nhất đổi họ cho con
- Uỷ ban, cơ quan hộ tịch sẽ xác minh về ý kiến của các bên để xác định lại xem các bên đã thực sự đồng ý chưa
Thứ hai: Việc đổi họ cần có sự đồng ý của con nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên
Theo quy định tại khoản 2 Điều 27 Bộ luật dân sự 2015, Khi đổi họ cho con từ đủ 9 tuổi cần sự đồng ý của chính người đó
- Có sự đồng ý của cả hai bố mẹ
- Có sự đồng ý của con
2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.
Khoản 2 Điều 27 Bộ luật dân sự 2015.
Con trên 18 tuổi đổi họ có cần cha mẹ đồng ý không?
Câu hỏi:
Tôi muốn đổi họ của tôi từ họ cha sang họ mẹ. Bố tôi bỏ bê hai mẹ con tôi từ khi tôi mới ra đời, từ trước tới nay tôi chưa từng nhận được sự quan tâm của bố. Ngay từ khi hiểu biết mọi chuyện, tôi đã đòi mẹ đổi họ nhưng một mình mẹ không làm được. Uỷ ban bảo phải cả bố và mẹ thống nhất thì mới được. Bây giờ tôi đã đủ 18 tuổi, tôi có thể tự thay đổi sang họ mẹ mà không cần bố ký giấy tờ được không?
Trả lời:
Thứ nhất, con trên 18 tuổi có thể tự đổi họ và không cần cha mẹ đồng ý.
Theo quy định: Nếu bạn đã đủ 18 tuổibạn có thể tự mình yêu cầu thay đổi họ từ họ cha sang họ mẹ mà không cần sự đồng ý hoặc chữ ký của bố.
Về cơ sở pháp lý:
- Điểm a khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 quy định cá nhân có quyền yêu cầu thay đổi họ trong trường hợp: Thay đổi họ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại.
- Khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định:Việc thay đổi họ cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha và mẹ.
Như vậy, quy định bắt buộc phải có sự đồng ý của cha, mẹ chỉ áp dụng đối với người dưới 18 tuổi.
Thứ 2: Một số lưu ý khi con trên 18 tuổi thực hiện thủ tục đổi họ
Theo quy định hiện hành, hồ sơ này không cần bố phải đồng ý. Nhưng trong quá trình thực hiện hồ sơ, cơ quan hộ tịch vẫn sẽ xem xét các nội dung sau:
- Yêu cầu đổi họ của bạn có thuộc trường hợp được pháp luật cho phép không;
- Hồ sơ của bạn nộp lên có đầy đủ và chính xác không?;
- Việc thay đổi họ của bạn có căn cứ không.
Bạn cần làm gì để hồ sơ đổi họ của bạn được chấp thuận?
Bạn có thể nộp hồ sơ yêu cầu đăng ký thay đổi họ tại cơ quan có thẩm quyền (nơi đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú theo quy định hiện hành đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên). Hồ sơ thường gồm các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký thay đổi hộ tịch theo mẫu;
- Bản chính hoặc trích lục giấy khai sinh;
- CCCD của bạn;
- Đăng ký kết hôn của bố mẹ
- Bản sao căn cước công dân của bố và mẹ (nếu có)
- Các giấy tờ khác (nếu có) chứng minh cho yêu cầu thay đổi họ.
Uỷ ban từ chối hồ sơ và yêu cầu phải có xác nhận của cả hai bố mẹ thì sao?
Câu hỏi:
Tôi đã làm thủ tục đổi họ từ họ cha sang họ mẹ, tôi năm nay 20 tuổi, cha tôi bỏ đi từ khi tôi 2 tuổi. Khi nộp hồ sơ, Uỷ ban yêu cầu tôi đính kèm Bản sao căn cước công dân của bố và chữ ký của bố về việc: Không có ý kiến về yêu cầu đổi họ của con. Tôi không thể cung cấp được vì tôi đâu có liên hệ với bố, mẹ tôi cũng không có liên lạc gì cả. Vậy là Uỷ ban từ chối hồ sơ của tôi. Vậy tôi phải làm sao?
Trả lời:
Trường hợp bạn đã nộp hồ sơ đầy đủ giấy tờ theo quy định pháp luật nhưng Uỷ ban vẫn yêu cầu:
- Phải có CCCD của bố
- Phải có chữ ký/ý kiến của bố
Thì bạn đề nghị cán bộ hộ tịch đưa ra văn bản hướng dẫn chi tiết trong đó chỉ ra căn cứ pháp lý đối với yêu cầu của mình. Trường hợp cán bộ/Uỷ ban không cung cấp văn bản hoặc đưa ra yêu cầu không phù hợp quy định pháp luật thì bạn có quyền kiến nghị/khiếu nại.
Nếu bạn gặp bất kỳ thắc mắc nào khi thực hiện thủ tục thay đổi họ trên giấy khai sinh, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật Nhật Thư để được hỗ trợ.
Đổi họ cho con từ đủ 09 tuổi có cần lấy ý kiến của con không?
Câu hỏi:
Tôi muốn thực hiện thủ tục đổi họ cho con vì tôi muốn cháu đổi sang họ mẹ để sau này tiện thờ cúng gia đình bên ngoại. Bố cháu cũng đã đồng ý, nhưng có vẻ cháu không muốn. Cháu bảo các bạn ai cũng theo họ bố, cháu theo họ mẹ thì sẽ bị cười, rồi cháu không muốn đổi gì cả cháu không quen. Vậy tôi có thể tự ký chữ ký của cháu trong hồ sơ được không, coi như cháu đã chấp nhận rồi.
Trả lời:
Nếu con không muốn đổi họ, thì cha mẹ, người khác không được ký thay chữ ký của con hoặc ghi nhận rằng con đồng ý .
Căn cứ pháp luật
Theo khoản 1 Điều 7 Luật Hộ tịch 2014:
Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của chính người đó.
Như vậy:
- Nếu con chưa đủ 9 tuổi, chỉ cần đáp ứng điều kiện về sự đồng ý của cha, mẹ theo quy định.
- Nếu con đã từ đủ 9 tuổi trở lên, thì ý kiến của chính người con là điều kiện bắt buộc.
Cha mẹ không thể thay thế ý chí của con và trong tờ khai đổi họ nộp lên Uỷ ban phải có xác nhận của con.
Nếu tự ý ký chữ ký của con khi đổi họ thì sao?
Câu hỏi:
Con tôi không đồng ý đổi họ, tôi tự ký là cháu đồng ý rồi nộp hồ sơ thì sao, có được không?
Trả lời:
Nếu con không đồng ý mà bạn vẫn tự ký hoặc giả mạo việc cháu đã chấp nhận thì hồ sơ không đúng sự thật. Khi cơ quan hộ tịch phát hiện:
- Uỷ ban sẽ từ chối giải quyết hồ sơ và
- Bạn có thể phải chịu các hậu quả pháp lý tương ứng tùy tính chất, mức độ của hành vi.
Trong quá trình giải quyết hồ sơ, cán bộ phụ trách công việc sẽ:
- Liên hệ để xác minh quan điểm của từng thành viên
- Trực tiếp làm việc với các thành viên trong gia đình để xác định lại quan điểm về việc đổi họ.
Do đó, việc bạn tự ký chữ ký của con cũng chưa hoàn thiện hồ sơ hoàn toàn.
Sau khi xác minh Uỷ ban sẽ trả lại hồ sơ do không đủ điều kiện thực hiện
Như vậy: Pháp luật yêu cầu sự đồng ý thực sự của con chứ không chỉ là một chữ ký trên giấy tờ.
Cha bỏ đi, mẹ có thể tự đổi họ cho con?
Câu hỏi:
Tôi và bạn trai có con chung với sau, khi sinh con chúng tôi có làm thủ tục nhận cha con để con có bố. Nhưng sau đó, bạn trai tôi bỏ đi và cắt đứt liên lạc. Giờ hai mẹ con tôi sống với nhau, cháu 7 tuổi và chưa từng biết mặt cha. Tôi muốn đổi họ cho con để con không còn thắc mắc nữa. Vậy tôi có thể lấy lý do người cha không quan tâm để đổi họ cho con được không?
Trả lời:
Chào bạn, mặc dù bạn và bạn trai chưa kết hôn và bố cháu chưa từng quan tâm chăm sóc. Nhưng trong trường hợp của bạn vẫn có một điểm rất quan trọng:
- Người cha đã được xác định là cha của cháu.
- Việc đổi họ cho con phải có sự đồng ý của cha và mẹ.
- Việc người cha bỏ đi, không cấp dưỡng hoặc cắt đứt liên lạc không đương nhiên làm mất quyền của người cha trong việc đồng ý đổi họ cho con. Do đó, cũng không tự động cho phép người mẹ đơn phương đổi họ.
Như vậy, theo quy định bạn rất khó có thể tự đổi họ cho con nếu không có sự đồng ý của bố mẹ.
Quy trình thực hiện thủ tục đổi họ cho con
Thủ tục thực hiện như sau :
Bước 1. Kiểm tra điều kiện được đổi họ
Trước khi chuẩn bị hồ sơ, cần xác định việc đổi họ của bạn thuộc trường hợp nào để chuẩn bị cho chính xác.
- Đổi họ từ họ cha sang họ mẹ hoặc ngược lại;
- Đổi họ do xác định cha, mẹ cho con;
- Đổi họ theo họ cha/mẹ nuôi do nhận nuôi con nuôi
- Các trường hợp khác theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Lưu ý:
- Nếu con dưới 18 tuổi, việc thay đổi họ phải có sự đồng ý của cha và mẹ, được thể hiện trong Tờ khai.
- Nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên phải có cả sự đồng ý của chính người con.
- Con trên 18 tuổi có quyền tự đổi họ không cần ý kiến của cha mẹ
Bước 2. Chuẩn bị hồ sơ
Thông thường, hồ sơ gồm:
- Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch (theo mẫu);
- Giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh của người được đổi họ;
- Giấy đăng ký kết hôn của bố mẹ;
- Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu (bản sao chứng thực);
- Các giấy tờ chứng minh căn cứ đổi họ (nếu có);
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong từng trường hợp cụ thể.
Bước 3. Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Hồ sơ đổi họ sẽ được thực hiện tại:
- Nơi đăng ký khai sinh của con hoặc nơi con cư trú
- Nơi đăng ký khai sinh của con hoặc nơi cha mẹ cư trú nếu con dưới 14 tuổi
Bước 4. Cơ quan hộ tịch xem xét hồ sơ
Sau khi nhận đủ hồ sơ:
- Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra tính hợp lệ;
- Nếu việc thay đổi có căn cứ và phù hợp quy định pháp luật thì ghi vào Sổ hộ tịch;
- Người yêu cầu ký vào Sổ hộ tịch;
- Chủ tịch UBND có thẩm quyền cấp trích lục hộ tịch ghi nhận việc thay đổi họ.
Nếu đăng ký tại nơi khác với nơi đã đăng ký khai sinh trước đây thì cơ quan tiếp nhận sẽ thông báo cho nơi đã đăng ký để cập nhật Sổ hộ tịch.
Trường hợp cần sửa đổi bổ sung hồ sơ, Cán bộ hộ tịch sẽ hướng dẫn chi tiết bằng văn bản để công dân thực hiện việc sửa đổi.
Bước 5. Nhận kết quả
- Thời hạn giải quyết thông thường là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Nếu cần xác minh thì thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc.
Nếu Uỷ quyền cho Luật Nhật Thư thực hiện thủ tục trọn gói, bạn sẽ cần ký uỷ quyền và các văn bản mà chúng tôi hướng dẫn. Các thủ tục và công việc khác sẽ do chúng tôi có trách nhiệm thực hiện trên cơ sở nội dung đã uỷ
Sau khi đổi họ cho con cần làm gì nữa không?
Sau khi được giải quyết, nên kiểm tra và cập nhật các giấy tờ liên quan của con (nếu có), chẳng hạn:
- Hồ sơ học sinh tại nhà trường;
- Thông tin bảo hiểm y tế;
- Các giấy tờ hành chính khác sử dụng thông tin hộ tịch.
Ly hôn xong có thể đổi họ cho con không?
Câu hỏi:
Tôi và chồng cũ đã ly hôn, Toà án giao quyền nuôi con cho tôi. Sau ly hôn anh ta không chu cấp gì mà có vợ mới có con luôn. Tôi muốn đổi họ cho con sang họ của tôi có được không? Tôi không muốn liên lạc với anh ta nữa.
Trả lời:
Chào bạn, việc Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con cho bạn không đồng nghĩa với việc bạn được đơn phương đổi họ của con sang họ mẹ.
Thứ nhất: Bạn có quyền yêu cầu đổi họ cho con
Điểm a khoản 1 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 quy định cá nhân có quyền yêu cầu thay đổi họ trong trường hợp:
- Thay đổi họ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại.
Do đó, về mặt pháp luật, việc đổi họ từ họ cha sang họ mẹ là trường hợp được phép xem xét.
Thứ 2: Sau ly hôn, mẹ có được tự quyết định đổi họ cho con không?
Không, người mẹ không được tự mình quyết định việc thay đổi này. Tuỳ vào từng trường hợp mà cần có sự đồng ý của con và hoặc của cha.
Khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định:
Việc thay đổi họ cho người dưới 18 tuổi:
- Phải có sự đồng ý của cha và mẹ,
- Sự đồng ý này phải được thể hiện trong Tờ khai.
Do đó, bản án ly hôn giao bạn quyền nuôi con không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ của người cha đối với con. Vì vậy, người cha vẫn có quyền quyết định đối với thủ tục đổi họ cho con dưới 18 tuổi.
Đổi họ cho con mất bao lâu
Theo quy định hiện hành: Thời gian thực hiện thủ tục thay đổi, cải chính, bổ sung thông tin hộ tịch là:
- 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ
- Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn giải quyết được kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc
Thực tế, để hồ sơ được coi là hợp lệ tức là hồ sơ nộp lên phải đảm bảo đầy đủ, chính xác. Do đó, việc chuẩn bị hồ sơ ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giải quyết hồ sơ.
Bên cạnh đó, có nhiều trường hợp Uỷ ban từ chối giải quyết hoặc đưa ra hướng dẫn mà công dân cho rằng không phù hợp quy định. Lúc này có thể sẽ kéo dài thêm các thủ tục kiến nghị/khiếu nại.
Đổi họ cho con có làm thay đổi quyền và nghĩa vụ với con không?
Câu hỏi:
Vợ tôi muốn đổi họ cho con sang họ mẹ. Cô ấy muốn sau này con sẽ thờ cúng bên ngoại. Tôi thì lo rằng đổi họ xong tôi sẽ không có quyền với con nữa. Vậy cho tôi hỏi thực tế có ảnh hưởng gì không? Sau này con đi học có bị nhà trường hoặc cơ quan khác gây khó khăn vì con không mang họ cha không?
Trả lời:
Khoản 3 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.
Khoản 3 Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015
Nhiều người lo ngại rằng sau khi đổi họ thì các giấy tờ hoặc quyền lợi của con sẽ mất hiệu lực.
Điều này có nghĩa rằng:
- Quan hệ cha mẹ và con vẫn được pháp luật bảo vệ theo quy định;
- Các quyền, nghĩa vụ về cấp dưỡng, chăm sóc, nuôi dưỡng không tự động thay đổi chỉ vì việc đổi họ;
- Việc thay đổi họ chủ yếu là thay đổi thông tin hộ tịch và cần được cập nhật trên các giấy tờ liên quan theo quy định.
Câu hỏi liên quan
Pháp luật không hạn chế số lần thực hiện thủ tục đổi họ cho con, tuy nhiên cần phải có căn cứ hợp lý. Do đó, nên xem xét kỹ trước khi thực hiện thủ tục, tránh trường hợp hồ sơ đổi đi đổi lại sẽ bị từ chối.
Việc thoả thuận đổi họ cho con cần tôn trọng sự tự nguyện của hai bên. Nếu hồ sơ bị cưỡng ép, hồ sơ không trung thực thì có thể không được giải quyết hoặc bị huỷ kết quả nếu đã giải quyết xong.
Không, thủ tục này chỉ cần có sự đồng ý của bố mẹ nếu con dưới 18 tuổi. Cần thêm sự đồng ý của con nếu con trên 9
Về chúng tôi
Như vậy, thủ tục đổi họ cho con từ họ cha sang họ mẹ hoặc đổi từ họ mẹ sang họ cha là thủ tục khá phổ biến hiện nay. Nếu bạn gặp bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần sử dụng dịch vụ trọn gói, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật Nhật Thư theo thông tin dưới dây.
✅ Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Luật Nhật Thư (LNT.INCO)
🏛 Trụ sở chính: Số 32D, 197 đường Hoàng Mai, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
📍 Văn phòng giao dịch: Biệt thự Lotus 50, Tòa nhà EuroWinDow River Park, đường Trường Sa, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội.
✅ Mã số thuế: 0110674273
📞 Điện thoại: 088.6798.458 (Zalo/Line/Messenger)
📩 Email: luatnhatthu@gmail.com
Fanpage: https://www.facebook.com/luatsunhatthu
Instagram: https://www.instagram.com/luatsu.nhatthu
Website: https://luatnhatthu.vn
