Có thể đổi họ và tên cho con sau khi ly hôn không?

Ly hôn không chấm dứt quan hệ cha con. Vì vậy sau khi ly hôn, người mẹ vẫn không thể một mình quyết định đổi họ, đổi tên cho con dưới 18 tuổi: vẫn cần sự đồng ý của người cha, kể cả khi người đó không trực tiếp nuôi con và không cấp dưỡng. Bài viết này đi thẳng vào những chỗ khó mà khách hàng hỏi Luật Nhật Thư nhiều nhất — chồng cũ không đồng ý, không còn liên lạc được, và người đứng tên cha trên giấy khai sinh không phải cha ruột.

Có thể đổi tên cho con sau khi ly hôn không?

Câu trả lời là có. Bạn hoàn toàn có thể đổi tên và họ cho con dưới 18 tuổi nếu có sự đồng ý của cả 02 bố mẹ. Do việc ly hôn không hoàn toàn chấm dứt quan hệ cha mẹ con. Vì vậy vẫn cần có sự đồng ý của người còn lại.

Tuy nhiên, đối với con đã trên 18 tuổi thì có thể tự đổi họ và tên nếu đáp ứng được các điều kiện về căn cứ như sau:

Điểm a, khoản 01, Điều 27 Bộ luật dân sự 2015: “Cá nhân có quyền thay đổi họ cho con từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ và ngược lại”.

Điểm a, khoản 01, điều 27 Bộ luật dân sự về quyền thay đổi họ

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên trong trường hợp sau đây:

a) Theo yêu cầu của người có tên mà việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;

b) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt;

Điểm a, b Điều 28 Bộ luật dân sự 2015 về quyền đổi tên.

Như vậy, sau khi bố mẹ ly hôn, con nhận bố dượng mẹ kế làm bố nuôi mẹ nuôi thì hoàn toàn có quyền thay đổi tên.

Hồ sơ, trình tự thay đổi họ tên cho con sau khi ly hôn

Hồ sơ thay đổi họ của con

Để thay đổi họ cho con sau khi ly hôn. Bạn cần chuẩn bị một số giấy tờ sau:

• Giấy tờ tuỳ thân, căn cước của người bố đẻ;
• Căn cước công dân của người mẹ;
• Giấy khai sinh của con;
• Quyết định ly hôn của Toà án;
• Giấy tờ chứng minh cư trú của người mẹ (nếu nộp hồ sơ về nơi mẹ cư trú);
• Văn bản thoả thuận về việc đồng ý đổi họ cho con (nếu con dưới 18 tuổi);
• Tờ khai đăng ký thay đổi hộ tịch theo mẫu;

Trường hợp bố/mẹ đang ở xa, không thể có mặt để làm thủ tục đổi họ tên cho con sau khi ly hôn, cần ký văn bản xác thực chữ ký gửi về. Nếu đang ở nước ngoài văn bản cần có xác nhận của Đại sứ quán.

Như vậy việc đổi họ cho con dưới 18 tuổi sẽ cần khá nhiều giấy tờ có liên quan. Nếu thiếu 01 trong các giấy tờ này hồ sơ của con rất dễ bị từ chối.

Trong trường hợp mất các giấy tờ như khai sinh của con, quyết định ly hôn của Toà án bạn có thể liên hệ Dịch vụ của Luật Nhật Thư LNT.INCO để được hỗ trợ.

Tham khảo thêm bài viết: Dịch vụ cấp lại quyết định ly hôn;

Hồ sơ đổi tên cho con sau khi ly hôn

Về việc thay đổi tên cho con sau khi ly hôn cần dựa trên một số lý do sau:

• Đổi tên/tên đệm cho con dưới 18 tuổi (cần sự đồng ý của bố mẹ ruột);
• Người con tự thay đổi tên theo quy định nếu đã trên 18 tuổi;
• Bố mẹ nuôi yêu cầu đổi tên cho con sau khi bố mẹ ruột ly hôn (cần có quyết định nhận nuôi con nuôi);
• Bố đẻ đứng ra làm thủ tục nhận cha con ngoài giá thú tại Toà án và đổi tên (Cần có bản án nhận cha con của Toà);

Như vậy, việc đổi tên cho con sau khi ly hôn sẽ được chia thành các trường hợp như trên. Trong số đó, thủ tục đổi tên cho con sau khi nhận cha con tại Toà được coi là thủ tục phức tạp hơn do các yêu cầu về tố tụng, thành phần hồ sơ như sau:

• Quyết định/Bản án xác định cha con do Toà án cấp;
• Tờ khai đổi tên khai sinh do bố mẹ đẻ ký;
• Giấy khai sinh/Giấy chứng sinh của con;
• Giấy tờ chứng minh về cư trú;

Riêng đối với thủ tục đổi tên cho con khi ly hôn mà đã được xác định bằng bản án của Toà án, sẽ không cần văn bản đồng ý của người chồng cũ khi làm thủ tục đổi tên cho trẻ.

Trình tự đổi tên cho trẻ sau khi bố mẹ ly hôn

Sau khi đã chuẩn bị được các giấy tờ theo hướng dẫn nêu trên, bạn nộp hồ sơ đổi tên cho con theo trình tự sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn nêu trên;
Bước 2: Nộp hồ sơ đổi tên trên Cổng thông tin dịch vụ công quốc gia tại nơi bố hoặc mẹ thường trú/ Nơi đã đăng ký khai sinh cho bé;
Bước 3: Uỷ ban kiểm tra hồ sơ, ra thông báo trả kết quả hoặc hướng dẫn bổ sung/sửa đổi hồ sơ theo yêu cầu nếu hồ sơ cần điều chỉnh;
Bước 4: Công dân nhận Kết quả theo thông báo từ Uỷ ban sau khi có phiếu hẹn trả.

Một số lưu ý khi nộp hồ sơ đổi tên cho con sau khi ly hôn:

1. Công dân cần có Căn cước gắn chíp, tài khoản VNEID định danh mức 2;
2. Hồ sơ cần nộp đúng thẩm quyền;
3. Bố hoặc mẹ đều có thể tự mình đứng ra làm thủ tục. Nếu 01 bên vắng mặt cần ký văn bản xác thực gửi về;
4. Trẻ có thể tự mình đổi tên nếu đã trên 18 tuổi;
5. Trường hợp đổi tên do nhận lại cha ruột sau khi ly hôn, bản án xác định cha con cần có hiệu lực pháp luật.

Một số trường hợp đổi tên cho con khi bố mẹ ly hôn

Thực tế, khi làm thủ tục đổi tên mà bố mẹ ly hôn, sẽ gặp phải một số tình huống như sau:

Chồng cũ không đồng ý đổi họ tên cho con theo họ mẹ

Trường hợp người bố không đồng ý đổi tên cho con, việc đổi tên sẽ gặp nhiều trở ngại. Tuy nhiên vẫn có một số ngoại lệ nhất định như:

1. Con đã trên 18 tuổi, có quyền tự đổi tên (nếu có lý do chính đáng);
2. Người con không phải con ruột của chồng cũ. Đồng thời bố đẻ đứng ra làm thủ tục nhận con;

Ngoài 02 trường hợp này thì nếu người chồng cũ không đồng ý, thì người mẹ không thể tự ý đổi họ tên cho con sau khi ly hôn.

Đổi họ tên cho con khi bố hoặc mẹ đang ở nước ngoài

Trường hợp bố mẹ đều đồng ý đổi tên cho con khi ly hôn, song một bên đang ở nước ngoài. Nếu muốn hồ sơ được giải quyết sẽ cần có văn bản xác thực đồng ý của người đang ở nước ngoài.

Bên cạnh đó, văn bản đồng ý đổi họ tên cho con sau ly hôn cần có những điều kiện:

1. Văn bản cần có xác thực chữ ký của người đó tại Đại sứ quán;
2. Bố mẹ ở nước ngoài cần ký hồ sơ uỷ quyền làm thủ tục đổi tên;

Nếu bố mẹ đang ở nước ngoài tốt nhất bạn nên uỷ quyền cho người nhà hoặc bên làm Dịch vụ đổi tên cho con để giải quyết hồ sơ.

Ngoài ra, nếu bố hoặc mẹ là người nước ngoài, giấy uỷ quyền sẽ cần có xác nhận của cơ quan lãnh sự thì mới được chấp thuận và sử dụng tại việt nam.

Đổi tên sau khi bố mẹ ly hôn và nhận cha con

Lý do đổi tên sau khi tìm được nguồn gốc và xác định cha mẹ con là một trong những lý do dễ được chấp thuận nhất. Bố mẹ hoàn toàn có thể kết hợp thủ tục ly hôn kèm theo yêu cầu nhận cha con trong cùng vụ án.

Tuy nhiên thủ tục nhận cha con ngoài giá thú phải được thực hiện tại Toà và có nhiều trở ngại như:

• Người chồng hôn nhân không chịu hợp tác;
• Một trong các bên ở nước ngoài;
• Không biết được địa chỉ của người chồng theo hôn nhân;
• Các thủ tục tố tụng trên Toà phức tạp;
• Người chồng là người nước ngoài, cư trú không rõ ràng.

Đây là một số lý do phổ biến khiến việc đổi họ tên cho con gặp trở ngại. Đặc biệt là khi người chồng theo hôn nhân đang ở nước ngoài hoặc họ là người nước ngoài.

Thông thường người vợ Việt Nam lấy chồng nước ngoài và bỏ về Việt Nam, có con ngoài hôn nhân là những trường hợp cần thiết phải làm thủ tục đổi tên cho con khi ly hôn, để đảm bảo được nguồn gốc cho con.

Bốn tình huống hay gặp nhất sau ly hôn và hướng xử lý

Bốn tình huống dưới đây được rút từ các câu hỏi khách hàng gửi về Luật Nhật Thư trong nhiều năm. Chúng tôi giữ nguyên tình huống và bỏ toàn bộ thông tin cá nhân.

Không liên lạc được với chồng cũ

Đây là tình huống xuất hiện nhiều nhất: ly hôn đã vài năm, chồng cũ đi khỏi địa phương, không còn số điện thoại, gia đình bên nội cũng không rõ đang ở đâu.

Trả lời thẳng: với con dưới 18 tuổi, cơ quan hộ tịch không có cơ sở giải quyết khi thiếu ý kiến của người cha. Khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 1069/VBHN-BTP năm 2025) quy định việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ và phải được thể hiện rõ trong Tờ khai; con từ đủ 09 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của chính đứa trẻ.

Không có quy định nào cho phép thay thế sự đồng ý đó bằng cam kết của người mẹ, bằng xác nhận của địa phương về việc người cha vắng mặt, hay bằng bản án ly hôn. Ba hướng còn lại, xếp theo thứ tự nên thử:

1. Tìm lại liên lạc qua gia đình bên nội hoặc qua chính con. Nhiều trường hợp người cha không phản đối, chỉ là không ai liên hệ được. Chỉ cần một buổi ký và chứng thực chữ ký là xong.
2. Nếu người cha đã được Tòa án tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố là đã chết theo Điều 68 và Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015, hồ sơ có thêm căn cứ để cơ quan hộ tịch xem xét. Đây là hướng thực tiễn, đã có nơi chấp thuận, nhưng chưa có văn bản nào quy định thẳng cho trường hợp đổi họ, nên kết quả phụ thuộc vào nơi tiếp nhận.
3. Chờ con đủ 18 tuổi để con tự yêu cầu. Lúc đó không cần ý kiến của ai.

Người đứng tên cha trên giấy khai sinh không phải cha ruột

Tình huống này khách thường kể rất nhẹ nhàng: “ông ấy đồng ý mà, vì có phải con ông đâu”. Nhưng đến lúc lấy tờ khai thì mới thấy vướng, vì tờ khai cần cả hai chữ ký mà người đó lại không có mặt.

Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác định con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Dù cả hai bên đều biết không phải con ruột, trên giấy tờ người chồng vẫn là cha, và hồ sơ đổi họ vẫn cần chữ ký của người đó.

Nếu mục tiêu thật sự là bỏ tên người đó khỏi giấy khai sinh chứ không chỉ đổi họ, thì đây không còn là thủ tục hộ tịch. Phải xác định lại quan hệ cha con: người cha ruột làm thủ tục nhận cha con, hoặc yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ cha con với người đang đứng tên. Vì đứa trẻ đang có cha trên giấy khai sinh nên việc này thuộc thẩm quyền Tòa án theo khoản 2 Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Ủy ban nhân dân không giải quyết được. Chi tiết hai đường đi này ở bài thủ tục nhận cha con.

Một hồ sơ Luật Nhật Thư đã làm: gộp cả hai yêu cầu vào một vụ án

Người mẹ là công dân Việt Nam, kết hôn với một người quốc tịch Trung Quốc và đăng ký kết hôn ở nước ngoài. Con sinh trong thời kỳ hôn nhân nên giấy khai sinh ghi tên người chồng là cha, trong khi cha ruột của cháu là một người quốc tịch Hồng Kông (Trung Quốc).

Điều đáng học ở hồ sơ này nằm ở cách đặt yêu cầu. Người mẹ không ly hôn trước rồi mới đi kiện xác định cha cho con. Cả hai yêu cầu được đưa vào cùng một vụ án hôn nhân và gia đình, và bản án ghi rõ phần trích yếu “Ly hôn và xác định cha cho con”. Một vụ án, một lần nộp án phí tạm ứng, một lần ra tòa.

Nếu bạn đang ở tình huống con không phải con của người chồng trên giấy khai sinh và đang chuẩn bị ly hôn, đây là chỗ nên cân nhắc kỹ trước khi nộp đơn: gộp yêu cầu xác định cha cho con vào ngay đơn khởi kiện ly hôn, thay vì để đó rồi mở vụ mới sau này. Ly hôn xong mới khởi kiện lại là đi hai lần cho cùng một việc.

Hai chi tiết nữa của hồ sơ này đáng lưu ý. Thứ nhất, cả người chồng ở Trung Quốc và người cha ruột ở Hồng Kông đều vắng mặt nhưng đều nộp bản tự khai kèm bản dịch và đơn đề nghị xét xử vắng mặt, nên Tòa án không phải ủy thác tư pháp ra nước ngoài — đây là lý do vụ án không kéo dài. Thứ hai, phiếu kết quả ADN gia đình tự đi làm không được chấp nhận ngay: Tòa xác minh lại tại công ty xét nghiệm về trình tự lấy mẫu và việc xác nhận nhân thân người lấy mẫu, sau đó mới dùng làm căn cứ.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, hồ sơ mới sang Ủy ban. Thủ tục ở đó không gọi là đổi họ mà là thay đổi thông tin cha: thay toàn bộ phần thông tin người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh, họ của con đổi theo sau. Toàn bộ chặng này được kể chi tiết trong bài đổi họ cho con sau khi nhận cha con.

Sợ chồng cũ đổi ý sau khi ly hôn xong

Nhiều người hỏi trước khi nộp đơn ly hôn, vì sợ ly hôn xong thì bên kia và gia đình họ đổi ý, không cho đổi họ cho con nữa. Lo lắng này có cơ sở thực tế.

Sự đồng ý đổi họ không nằm trong phạm vi giải quyết của vụ án ly hôn. Tòa án không ghi nội dung đó vào bản án hay quyết định công nhận thuận tình, kể cả khi hai bên đã thống nhất miệng với nhau. Cách duy nhất giữ lại được là lập văn bản đồng ý cho con đổi họ, có chứng thực chữ ký, ngay khi hai bên còn thỏa thuận được — trước hoặc cùng lúc với thủ tục ly hôn, không đợi đến khi cầm bản án.

Văn bản này không có quy định về thời hạn sử dụng. Thực tế, nếu ly hôn đã lâu mới đi làm thủ tục, có nơi tiếp nhận sẽ hỏi thêm về thời điểm chứng thực, nên bạn nên hỏi trước nơi sẽ nộp hồ sơ.

Ly hôn xong tự đi làm được không?

Được. Thủ tục đổi họ cho con không phức tạp về giấy tờ và người dân hoàn toàn tự làm được: tờ khai theo mẫu, giấy khai sinh bản chính của con, giấy tờ tùy thân của cha mẹ, bản án hoặc quyết định ly hôn, và ý kiến đồng ý của cả hai bên.

Cái khó của loại hồ sơ này chưa bao giờ nằm ở giấy tờ. Nó nằm ở chỗ lấy được chữ ký của người kia, và ở những trường hợp người cha đang ở nước ngoài hoặc đã mất liên lạc. Nếu hai bên đã thống nhất và cùng có mặt được, bạn không cần thuê ai làm thay.

Một số câu hỏi thường gặp

Đổi họ cho con sau ly hôn cần sự đồng ý của người cha, kể cả khi mẹ đang nuôi con. Trường hợp cha không hợp tác là nhóm khó nhất — xem dịch vụ đổi tên khai sinh.

Thông tin liên hệ

✅ Công ty Luật Nhật Thư
📞 088.6798.458 (gọi / Messenger)
💬 Nhắn Zalo OA Luật Nhật Thư
📩 luatnhatthu@gmail.com