Bạn trai tôi là người nước ngoài (người Mỹ), hiện tại chúng tôi chưa đăng ký kết hôn nhưng có con chung. Chúng tôi đang dự kiến làm giấy khai sinh cho con và xin cho con 2 quốc tịch. Vậy nếu chúng tôi quyết định không kết hôn thì có thể đăng ký khai sinh cho con với đầy đủ thông tin cha mẹ được không?
Việc cha người nước ngoài và mẹ Việt Nam chưa đăng ký kết hôn khai sinh cho con là tình trạng phổ biến và xuất phát từ nhiều lý do khác nhau như chưa kịp làm thủ tục đăng ký kết hôn, có con trước hôn nhân, hoặc 02 bên chưa muốn đăng ký kết hôn.
Vấn đề này, Luật hộ tịch 2014 và Nghị định 123 Hướng dẫn đều có quy định điều chỉnh và hoàn toàn có thể khai sinh cho bé trong trường hợp này. Bài viết sau đây sẽ làm rõ và hướng dẫn chi tiết.
Mục Lục
Người nước ngoài chưa đăng ký kết hôn có thể khai sinh cho con không?
1. Về quyền được đăng ký khai sinh của con khi cha, mẹ chưa đăng ký kết hôn:
Khoản 1 điều 30 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cá nhân từ khi sinh ra có quyền được khai sinh. Do đó, con của hai bạn vẫn được khai sinh khi cả hai chưa đăng ký kết hôn.
Bên cạnh đó, Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định về trách nhiệm khai sinh như sau:
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ phải có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con.
Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014
2. Về việc ghi tên cha là người nước ngoài trên Giấy khai sinh được không?
Điều 9 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP quy định các giấy tờ khi đăng ký khai sinh phải nộp gồm:
- Tờ khai theo mẫu
- Giấy chứng sinh (trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh)
- Bản sao giấy tờ tuỳ thân (CCCD hoặc hộ chiếu)
- Giấy chứng nhận kết hôn (trường hợp cha, mẹ đã kết hôn)
Như vậy, nếu hai bạn chưa đăng ký kết hôn thì khi đăng ký khai sinh theo quy trình này sẽ không thể ghi tên cha trên giấy khai sinh được.
Khoản 2 điều 15 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP quy định:
Trường hợp nếu chưa xác định được cha thì dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ, phần ghi về cha trong sổ hộ tịch và giấy khai sinh của trẻ để trống.
Khoản 2 điều 15 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP
Hướng xử lý: Nếu muốn ghi tên người cha nước ngoài trên Giấy khai sinh thì cần thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con.
Cách đăng ký khai sinh cho con mang tên cha người nước ngoài khi chưa kết hôn
Phương án 1: Đồng thời thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh và nhận cha con
Tại thời điểm thực hiện việc khai sinh cho con, cha mẹ có thể thực hiện kết hợp thủ tục yêu cầu nhận cha con tại Uỷ ban có thẩm quyền để đăng ký khai sinh của con có cả tên cha và mẹ.
Luật Hộ tịch có quy định như sau:
Điều 25. Thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con
1. Người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con nộp tờ khai theo mẫu quy định và chứng cứ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con các bên phải có mặt.
Điều 25 Luật Hộ tịch 2014
Theo quy định, người nước ngoài muốn nhận con khi chưa kết hôn cần xét nghiệm ADN giữa cha và con theo các giấy tờ:
- Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.
- Trường hợp không có chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con thì các bên nhận cha, mẹ, con lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha, mẹ, con (có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.)
Thủ tục khai sinh cho con kết hợp nhận cha mẹ con
Bước 1: chuẩn bị hồ sơ
- Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu.
- Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu.
- Bản chính Giấy chứng sinh; trường hợp không có Giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh.
- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, con hoặc quan hệ mẹ, con gồm:
Bước 2: Nộp hồ sơ:
- Nộp hồ sơ đăng ký khai sinh và đăng ký nhận cha, mẹ
- Nộp lệ phí nếu thuộc trường hợp phải nộp lệ phí
- Nộp phí cấp bản sao Giấy khai sinh, Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con nếu có yêu cầu cấp bản sao
Bước 3: Tiếp nhận hồ sơ
Cán bộ tiếp nhận hồ sơ kiểm tra tính chính xác, đầy đủ, thống nhất, hợp lệ của hồ sơ.
(i) Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ:
- Tiếp nhận hồ sơ,
- Có Phiếu hẹn, trả kết quả cho người có yêu cầu,
- Chuyển hồ sơ để công chức làm công tác hộ tịch xử lý.
(ii) Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ:
- Thông báo cho người yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ,
- Nêu rõ loại giấy tờ, nội dung cần bổ sung để người có yêu cầu bổ sung, hoàn thiện.
- Sau khi hồ sơ được bổ sung, thực hiện lại bước (i).
Bước 4: Trả kết quả
(i) Công chức tư pháp – hộ tịch:
- In Giấy khai sinh, Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con, trình Lãnh đạo UBND ký
- Chuyển tới Bộ phận một cửa trả kết quả cho người có yêu cầu.
(ii) Người có yêu cầu đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con:
- Kiểm tra thông tin trên Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con, Giấy khai sinh,
- Ký tên vào Sổ đăng ký nhận cha, mẹ, con, Sổ đăng ký khai sinh,
- Nhận Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con, Giấy khai sinh.
Phương án 2: Mẹ đăng ký khai sinh cho con sau đó người nước ngoài nhận lại con ruột
Đối với phương án này, việc khai sinh cho con có tên cha sẽ được thực hiện theo quy trình sau:
- Bước 1: Đăng ký khai sinh sẽ chỉ ghi thông tin của người mẹ trên giấy khai sinh
- Bước 2: Thực hiện thủ tục yêu cầu nhận cha con tại
- Bước 3: Cải chỉnh, bổ sung thông tin cha vào giấy khai sinh của con
Lưu ý: Khi đi khai sinh mà chưa xác định được cha thì dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ, phần ghi về cha trong sổ hộ tịch và giấy khai sinh của trẻ để trống.
Như vậy, người cha nước ngoài vẫn có quyền bổ sung tên của mình trên khai sinh của con sau khi cháu bé đã có giấy khai sinh. Sau khi xác định được cha đẻ, có thể đổi họ cho con sang họ của người bố quốc tịch nước ngoài và đổi tên cho trẻ.
Quy trình đăng ký khai sinh nêu trên không áp dụng với trường hợp:
- Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân với người khác
- Con sinh ra trong thời gian 300 ngày kể từ thời điểm ly hôn
Nếu rơi vào một trong hai trường hợp nêu trên thì người cha nước ngoài cần đứng đơn để làm thủ tục yêu cầu công nhận/không công nhận cha con tại Toà án trước khi khai sinh cho con.
Thủ tục bổ sung thông tin cha trên giấy khai sinh cho con
Cụ thể tại Điều 29 Luật Hộ tịch 2014 thủ tục bổ sung hộ tịch như sau:
– Người yêu cầu bổ sung hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
– Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ theo quy định trên, nếu thấy yêu cầu bổ sung hộ tịch là đúng, công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung bổ sung vào mục tương ứng trong Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu ký tên vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Điều 29 Luật Hộ tịch 2014
Hồ sơ để đăng kí nhận cha cho con và bổ sung tên cha trên Giấy khai sinh sẽ được nộp cho UBND cấp xã, bao gồm các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký việc thay đổi; cải chính; bổ sung hộ tịch;
- Giấy Khai sinh bản gốc của người cần bổ sung hộ tịch;
- Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con: Giám định ADN/Văn bản cam đoan/Quyết định của Tòa án;
- Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu đăng ký bổ sung hộ tịch
Câu hỏi thường gặp
Nếu muốn thực hiện thủ tục nhận cha con, người cha cần có mặt tại Việt Nam ít nhất 01 lần.
Việc xác định quốc tịch của trẻ được thực hiện theo Luật Quốc tịch Việt Nam và các quy định có liên quan, không chỉ phụ thuộc vào việc cha mẹ đã đăng ký kết hôn hay chưa. Tức là nếu con đã đăng ký khai sinh và có thông tin cha trên giấy khai sinh thì sẽ được đăng ký quốc tịch theo quy định.
Về cơ bản, khai sinh trước rồi nhận cha không có ảnh hưởng gì đến thủ tục đăng ký khai sinh. Tuy nhiên sẽ không xin được quốc tịch của cha trước vì trên khai sinh của con không có thông tin cha.
Kết luận
Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn không làm mất quyền được đăng ký khai sinh của trẻ. Tuy nhiên, để ghi nhận đầy đủ thông tin của người cha là người nước ngoài trên Giấy khai sinh, người dân cần xác định đúng trường hợp của mình và thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định.
Nếu còn vướng mắc về hồ sơ, thủ tục hoặc trường hợp có yếu tố nước ngoài, bạn có thể liên hệ Luật Nhật Thư để được luật sư tư vấn và hỗ trợ.
Thông tin liên hệ
✅ Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Luật Nhật Thư (LNT.INCO)
🏛 Trụ sở chính: Số 32D, 197 đường Hoàng Mai, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
📍 Văn phòng giao dịch: Biệt thự Lotus 50, Tòa nhà EuroWinDow River Park, đường Trường Sa, Đông Hội, Đông Anh Hà Nội.
✅ Mã số thuế: 0110674273
📞 Điện thoại: 088.6798.458 (Zalo/Line/Messenger)
📩 Email: luatnhatthu@gmail.com
Fanpage: https://www.facebook.com/luatsunhatthu
Instagram: https://www.instagram.com/luatsu.nhatthu
Website: https://luatnhatthu.vn
